ရုရွားျပန္ စီနီယာ တစ္ဦးရဲ ႔ ကနဦး အေတြ႔အၾကံဳ
ေဆာင္းပါးရွင္ - ေမာင္ေက်ာင္းသား (ရုရွားျပန္ တပ္မေတာ္ အရာရွိ တစ္ဦး)

ကိုဖိုးတရုတ္ဘေလာ့မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။ ေ၀ဖန္အၾကံေပးလိုသည္မ်ားအား ကြန္မန္႔ထားခဲ့ၾကပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံအပ္ပါသည္ခင္ဗ်ား။
http://www.photayokeking.org/?p=3367

၂၀၀၁ ခုႏွစ္၊ ေမလ၏ မနက္တစ္ခုတြင္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ႏိုင္ငံေတာ္ ကာကြယ္ေရး တကၠသိုလ္၀င္းမွ မွန္လုံ ကားငယ္ ၄ စီး တန္းစီ ထြက္လာခဲ႔သည္။ ကားေပၚတြင္ မ်က္ႏွာညိႇးငယ္စြာျဖင့္ လိုက္ပါလာၾကေသာ သူမ်ားကား စစ္ဘက္၊ အရပ္ဘက္မွ အရာရွိမ်ား၊ ကထိကမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ ၄င္းတို႔ အားလုံး အဘယ္ေၾကာင့္ မ်က္ႏွာမ်ား မသာမယာ ျဖစ္ေနရပါသနည္း။

သင္တို႔ ယုံခ်င္မွ ယုံပါလိမ္႔မည္။ ထိုသူတို႔သည္ ဗိုလ္ခ်ဴပ္ၾကီး ေမာင္ေအး၏ စကားျဖင္႔ဆိုရလွ်င္ တပ္မေတာ္မွ ခ်ီးေျမွာက္ျခင္း ခံရေသာ ရုရွားႏိုင္ငံသို႔ ပညာေတာ္သင္ ေစလႊတ္ခံရသည့္ အညတရ အရာရွိမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ႏိုင္ငံရပ္ျခားသို႔ ပညာေတာ္သင္ သြားရျခင္းသည္ မေကာင္းပါလား။ ေကာင္းပါသည္။ အလြန္ေကာင္းပါသည္။

ပညာေတာ္သင္ ေရြးခ်ယ္ပုံမွာ ထက္ျမက္ ထူးခြ်န္သည္ဟု ယူဆေသာ အရာရွိမ်ားကို ေခါင္းေခါက္ ေရြးခ်ယ္ခဲ႔ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အေရြးခံရေသာ အရာရွိမ်ားမွာ ကိုယ္႔ကိုကိုယ္ မယုံရဲရဲျဖင့္ အေပ်ာ္ၾကီး ေပ်ာ္ခဲ႔ရေသးသည္။ တခ်ိန္က ျပည္ပ ပညာေတာ္သင္ ေစလႊတ္ေလ့ ရွိသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားမွာ တရုတ္၊ အိႏၵိယ၊ ပါကစၥတန္တို႔လို ေရခံေျမခံေကာင္းျပီး ႏိုင္ငံျခား လစာေငြ တနင့္ႀကီး ရၾကသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္ေရာက္လာပါက တိုက္ခန္းေလး တစ္ခု ေလာက္ေတာ့ ၀ယ္ႏိုင္ၾကပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အေရြးခံရေသာ အရာရွိမ်ားမွာ မည္သည့္ ႏိုင္ငံမွန္း မသိရေသးခင္ကတည္းက ၀မ္းသာခဲ့ရသည္။

ယခု ပညာေတာ္သင္ အေရြးခံရေသာ အရာရွိ ၂၀၀ နီးပါး ရွိပါသည္။ ထိုအရာရွိမ်ားကို တပ္မေတာ္ အမွတ္ (၂) စစ္ေဆးရုံၾကီးတြင္ ေဆးစစ္ပါသည္။ အသဲေရာင္ အသား၀ါ ဘီေတြ စီေတြ လာမေျပာနဲ႔။ အားလုံးေအာင္။ အားလုံး ေကာင္းပါသည္။ အဲ..အဲ ေဆးက်ေသာ အရာရွိ အခိ်ဳ႕လည္း ရွိပါသည္။ ဗိုလ္မွဴးၾကီးႏွင့္အထက္ အဆင့္ရွိ အရာရွိမ်ား၏ သားတခ်ိဳ႔ေတာ့ ေဆးက်ပါသည္။ ထိုေဆးက်ေသာ အရာရွိမ်ားမွာ ေဆးက်သည္ ဆိုေသာ္လည္း မ်က္ႏွာမ်ားမွာ ၀င္းပေနပါသည္။ က်န္အရာရွိမ်ားမွာ ရုတ္တရက္ နားမလည္ႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္ၾကရသည္။

ေဆးေအာင္အရာရွိမ်ားကို ဗိုလ္ခ်ဴပ္ၾကီးေမာင္ေအး အမွဴးျပဳေသာ ေလ့က်င္႔ေရးအရာရွိခ်ဴပ္၊ စစ္ေထာက္ခ်ဴပ္၊ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးႏွင္႔ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာ၀န္ၾကီးမ်ားက ၾသ၀ါဒမ်ား ေပးၾကပါသည္။ ဗိုလ္ခ်ဴပ္ၾကီး ေမာင္ေအး စကားေျပာစဥ္ ရုရွားႏိုင္ငံသို႔ သြားရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ထိုႏိုင္ငံတြင္ သုံးစြဲရန္ ေဒၚလာ ၁၀၀ ေပးမည္ဟု မိန္႔မိန္႔ၾကီး ေျပာလိုက္ရာ ေအာက္တြင္ အဟုတ္မွတ္၍ နားေထာင္ေနေသာ အရာရွိမ်ားမွာ “ဟာ…” ဆိုသည့္ ၀ုန္းကနဲ အသံၾကီး ထြက္လာၾကပါေတာ့သည္။ ဗိုလ္ေမာင္ေအးလည္း အေျခအေန မေကာင္းမွန္းသိ၍ ခ်က္ခ်င္းပင္ သူ႔အေနႏွင့္ ေဒၚလာ ၅၀ ႏွင့္ တပ္ခ်ဴပ္ၾကီးတို႔မွ ေဒၚလာ ၅၀ ထပ္ျပီး မုန္႔ဖိုး ေပးပါမည္ဟု အေမာတကာ ေျပာကာ ေခြ်းသိပ္လိုက္ပါသည္။

ထိုအခိ်န္က အရာရွိမ်ားသာ ေၾကာက္၍ ျငိမ္ေနခဲ႔လွ်င္ ေဒၚလာ ၁၀၀ ႏွင့္ ရုရွားတြင္ ေခြးလုံးလုံး ျဖစ္ၾကရမည္ပင္။ ထိုလစာ ကိစၥျပီးသည္ႏွင့္ ဗိုလ္ေမာင္ေအးလည္း ခ်က္ျခင္း လစ္သြားေတာ့သည္။ က်န္ရွိေနသည့္ ဗိုလ္ခ်ဴပ္မ်ားက အေျခအေနကို ဆက္ျပီး ထိန္းသိမ္းသြားသည္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္အေနျဖင့္ အခု အရာရွိမ်ားကို အမ်ားၾကီး ေျမွာက္စား ထားေၾကာင္း၊ တပ္ခ်ဴပ္ၾကီးကလည္း ေစတနာ ဘယ္ေလာက္ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ယခု ရုရွားႏိုင္ငံတြင္ ႏ်ဴးကလီးယား လက္နက္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္ေရး အတြက္ ပညာေတာ္သင္ သြားရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္္း ေျပာၾကပါေတာ႔သည္။

ထိုသို႔ေျပာၾကရာတြင္ သိပံၸနဲ႔ နည္းပညာ၀န္ၾကီး ဦးေသာင္းမွာ အဆိုးဆုံးျဖစ္ျပီး ၀န္ၾကီးတစ္ဦးႏွင့္ မေလ်ာ္ညီစြာ စကားအဆင့္အတန္း ေအာက္တန္းက်လွသည္။ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ ပုိင္ဆိုင္ေရးအတြက္ ခိုးစရာရွိတာ ခိုးဖို႔ လိုေၾကာင္း၊ ကိုယ္တုိင္ မထုတ္လုပ္ႏိုင္ပါက ရသည့္နည္းႏွင္႔ ၀ယ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ ႏ်ဴးကလီးယားစက္ရုံ တည္ေဆာက္ျခင္းသည္ အလြန္ ေငြကုန္ေၾကးက် မ်ားေသာေၾကာင့္ တိုင္းျပည္က ဤဒုကၡကို ခါးစည္းခံရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ အေနႏွင့္ အငတ္ခံ၍ ၾကိဳးစားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စိန္ေအာင္မင္း ေလသံႏွင့္ ေျပာဆိုသြားပါသည္။ တက္ေရာက္ေသာ အရာရွိမ်ား အားလံုး သိၾကပါသည္။
ဤသို႔ ၾကိဳးစားရျခင္းမွာလည္း တပ္ခ်ဴပ္ၾကီးက စတုတၳ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ကို တည္ေထာင္လို၍ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ ပိုင္ဆိုင္ခဲ့ပါက အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ စစ္ေရးအရ အင္အား အၾကီးဆုံး ျဖစ္လာျပီး ယိုးဒယားကိုလည္း ေျခေထာက္ျဖင့္ ပါးရုိက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စသည္ျဖင့္ မိုက္မိုက္ရုိင္းရုိင္း ေျပာဆိုသြားေလသည္။

ရုရွားႏိုင္ငံမွ ပညာရွင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ပန္းကုံးေျခြျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔အရ ေခၚလာရန္ တပ္ခ်ဴပ္ၾကီးႏွင့္ ဒုခ်ဴပ္ၾကီးတို႔က အမွာပါးလိုက္ျပီး ထိုကဲ့သို႔ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္သည့္ အရာရွိမ်ားကို ထိုက္ထိုက္တန္တန္ ဂုဏ္ျပဳ ဦးမည္ဟုလည္း ထပ္ဆင့္ ေျပာလိုက္ပါေသးသည္။ နားေထာင္ေနေသာ အရာရွိမ်ား၏ စိတ္ဓါတ္မ်ားသည္ တဟုန္းဟုန္းေတာက္ေနေသာ မီးကို ေရျဖင့္ ေလာင္းလိုက္ သကဲ႔သို႔ ျငိမ္က်သြားၾကရသည္။

အဆင့္အတန္းရွိေသာ အရာရွိအမ်ားစု၏ စိတ္ထဲတြင္ေတာ့ ငါတို႔သြားရမည့္ ခရီးသည္ အဘယ္ေလာက္ က်က္သေရ ယုတ္ျပီး အမဂၤလာ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ား ပါတကားဟု ခံယူ နားလည္သြားၾကျပီး တက္ၾကြျခင္း ကင္းမဲ့စြာျဖင့္ ယူၾကဳံးမရ ျဖစ္ခဲ့ၾကရပါသည္။ ဗိုလ္ခ်ဴပ္ၾကီးမ်ား၏ ထိုဂုဏ္ယူဖြယ္ရာ ခရီးစဥ္တြင္ ၄င္းတို႔၏ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္း ေဆးက် အရာရွိမ်ား မပါၾကသည္ကို ခပ္ေရးေရးေတာ့ သေဘာေပါက္မိခဲ့ၾကပါသည္။

ဤသုိ႔ျဖင့္ ဒုတိယဗိုလ္မွဴးၾကီးတစ္ဦးက ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ဦးေဆာင္လ်က္ ရုရွားႏိုင္ငံ ေမာ္စကိုျမိဳ႕ရွိ တကၠသိုလ္ အသီးသီးသို႔ ေရာက္ရွိ ခဲ႔ၾကပါသည္။ ေမာ္စကိုေရာက္ျပီး ေနာက္တစ္ရက္တြင္ ေက်ာင္းမွ အျပန္ ရုရွား ဆိုးသြမ္းလူငယ္ တစ္စုက ျမန္မာျပည္တြင္ ဘယ္သူမွ ေမာ္မၾကည္႔ရဲေသာ စစ္ဗိုလ္ ၁၀၀ ေလာက္ကို အသားလြတ္ လမ္းမေပၚတြင္ ေဆာ္ပေလာ တီးခဲ့ပါသည္။

ကြဲသူကြဲ၊ လဲသူလဲႏွင္႔ တကယ္႔ကို အမဂၤလာ ေက်ာင္းဖြင့္ရက္ ျဖစ္ေလသည္။ မိမိတို႔ အေၾကာင္းကို ျပည္ပတြင္ တစ္ခုတည္းေသာ အားကိုးရာျဖစ္သည္႔ ျမန္မာသံရုံးမွ သံအမတ္ၾကီးေဟာင္း ဦးတင္စိုး (ယခင္ လပခ ဒုတိုင္းမွဴး) အား တိုင္ၾကားၾကပါသည္။ သံအမတ္ၾကီး ဦးတင္စိုးသည္ သတင္းၾကားၾကားခ်င္း ေက်ာင္းသားအိပ္ေဆာင္သို႔ အေျပးေရာက္လာကာ ျမန္မာေက်ာင္းသားမ်ားကို မိုက္မိုက္ရုိင္းရုိင္း ဆဲပါေတာ့သည္။

ဘယ္အစြန္ဆံုး မ်က္မွန္နဲ႔ ပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ ေအာ့ေက်ာလန္ သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ တင္စုိး
အေျဖက ျမန္မာေက်ာင္းသားမ်ား မေနတတ္ မထိုင္တတ္၍ ယခုလိုျဖစ္သည္ဟု ေကာက္ခ်က္ ခ်ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ဒုတိယဗိုလ္မွဴးၾကီးခမ်ာ ၾကီးေကာင္ၾကီးမား အရြယ္က်မွ ကေလးေတြ ေရွ႕တြင္ အခုလို အဆဲခံရ၍ မ်က္ႏွာမွာ နီရဲေနပါေတာ့သည္။ သူ႔ကို ၾကည္႔၍ က်န္ေက်ာင္းသားမ်ားမွာ အားတုံ႔အားနာ ျဖစ္ၾကရသည္။

အဆိုပါ ဒုတိယ ဗိုလ္မွဴးၾကီးသည္ PhD ဘြဲ႔ယူရန္ လိုက္ပါလာျခင္းျဖစ္ျပီး ပညာဥာဏ္ ၾကီးမားျခင္း၊ ေအာက္လက္ငယ္သားမ်ား အေပၚတြင္ ငဲ႔ညႇာျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာ ေက်ာင္းသားတို႔က ေလးစား ခ်စ္ခင္ၾကပါသည္။ (ထိုဒုဗိုလ္မွဴးၾကီးသည္ တပ္မေတာ္မွ ထြက္သြားရျပီ ျဖစ္ပါသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ စစ္ဗိုလ္တန္မဲ့ ပညာေတာ္ လြန္းေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။)

ရုရွားတြင္ ေနစဥ္ကာလ တစ္ေလွ်ာက္လုံးတြင္ ျမန္မာသံအမတ္ၾကီး၏ တာ၀န္မဲ႔မႈေၾကာင့္ ရုရွား ဆိုးသြမ္းလူငယ္မ်ား ရုိက္ႏွက္မႈကို ျမန္မာေက်ာင္းသားမ်ား အလူးအလဲ ခံၾကရပါသည္။ အခ်ိဳ႕ဆိုလွ်င္ နားရြက္ကို ဓါးျဖင္႔ အလွီးခံရျခင္း၊ ပယ္ပယ္နယ္နယ္ အရုိက္ခံရေသာေၾကာင့္ သြားအုံတစ္ခုလုံး ကြ်တ္သြားျခင္း၊ ေျမေအာက္ လမ္းကူးမ်ားတြင္ ၀ိုင္းရုိက္ခံရျခင္း စသည္တို႔မွာ ေနာင္ဆိုရင္ အရုိးစင္းဆုံး သတင္းမ်ားသာ ျဖစ္သြားခဲ႔ရသည္။

ထိုကဲ႔သို႔ ဒုကၡမ်ားအျပင္ ရာသီဥတု ဆိုးရြားမႈဒဏ္ေၾကာင့္ ဖ်ားနာျပီး ေဆးရုံတင္ခံရလွ်င္ တင္ျပၾကေသာ္လည္း လက္မခံေပ။ စစ္သားဆိုတာ ခိုင္းတာလုပ္။ ေကြ်းတာစား ဆိုသည့္ ဦးေႏွာက္မဲ႔စကားျဖင့္ တုံ႔ျပန္သည္။ မေက်နပ္သည့္ ေက်ာင္းသား အမ်ားက ထိုကဲ့သို႔ မနာခံလွ်င္ ရုရွားဆရာ၀န္မ်ားက တီဘီလိုလို၊ ကင္ဆာလိုလိုေရာဂါမ်ားဟု ဆိုကာ ထိုေက်ာင္းသားကို ျမန္မာျပည္သို႔ ျပန္ပို႔တတ္ပါသည္။

ထိုသို႔ျပန္ပို႔ခံရေသာ ေက်ာင္းသားေပါင္း မည္မွ်ရွိျပီး တပ္မေတာ္မွ ထုတ္ပယ္ခံရျခင္းလည္း မနည္းလွေတာ့ပါ။ ဤသည္မွာ အႏၱရာယ္မ်ားလွေသာ ေရဒီယို ဓါတ္ခြဲစမ္းသပ္ျခင္းမွ ရရွိေသာ ေရာဂါမ်ားသာ ျဖစ္ပါသည္။ အမွန္ျဖစ္သင္႔သည္မွာ ေက်ာင္းအေနျဖင့္ ေရာဂါရေသာ ေက်ာင္းသားမ်ားကို ျမန္မာသံရုံးႏွင့္ ညွိႏႈိင္းျပီး ေဆးကုသေပးသင့္သည္။ ျမန္မာ သံအမတ္ၾကီးကလည္း မသိက်ိဳးကြ်ံျပဳျပီး အားလုံး ေကာင္းပါသည္ဟု လစဥ္ Report ေရးျခင္း မ်ိဳး မလုပ္သင္႔ပါ။ ေက်ာင္းသားမ်ား နစ္နာလွပါသည္။

သို႔ေသာ္ သံအမတ္ၾကီး ဦးတင္စိုးသည္ ေက်ာင္းသားအေရးထက္ ရုရွား တကၠသိုလ္ႏွင္႔ လက္၀ါးရုိက္ကာ ေငြရေပါက္ ဖန္တီးျခင္းကိုသာ အေလးထားပါသည္။ ရုရွား တကၠသိုလ္မ်ားသည္ ပုဂၢလိက ေက်ာင္းမ်ား ျဖစ္ျပီး တစ္ခ်ိဳ႕ စာသင္ခန္းမ်ားတြင္ လူပင္မရွိပါ။ လူမရွိရျခင္းမွာ တစ္ခ်ိဳ႕ Department မ်ားသည္ လူၾကိဳက္နည္းေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ဤအခ်က္ကို အခြင့္အေရးယူျပီး သံအမတ္ၾကီး ဦးတင္စိုးက တကၠသိုလ္ အာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ လူမရွိသည့္ Department မ်ားတြင္ ျမန္မာေက်ာင္းသားမ်ားကို ထိုးထည္႔ျပီး ပြဲခေဒၚလာ ရယူပါသည္။

(ဦးတင္စိုးသည္ ေဒၚလာစုရာတြင္ ေက်ာင္းသားမ်ားၾကား၌ အလြန္ နာမည္ၾကီးသည္။ သံအမတ္ၾကီးျဖစ္ပါလ်က္ႏွင္႔ ထမင္းခ်က္ျခင္းကို တစ္ၾကိမ္သာ သူ႔အမ်ိဳးသမီးကို လုပ္ခိုင္းသည္။ နံနက္ကခ်က္ထားသည့္ ထမင္းၾကမ္းႏွင့္သာ ညစာကို စားပါသည္။ စားသည္႔ အခါတြင္လည္း ေစ်းအေပါဆုံး ၾကက္သားကိုသာ ေတာခ်က္ ခ်က္စားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူ႔ကေတာ္ႏွင္႔ သူ႔သမီးမွာ ဘယ္အခ်ိန္ၾကည့္ၾကည့္ မဲမဲေျခာက္ေျခာက္ႏွင့္ လူမမာ ရုပ္ေပါက္ေနသည္။ သမီးကို ရုရွားတြင္ ေက်ာင္းတက္ေနေသာ DSTA 1 Intake မွ တစ္ေယာက္ႏွင့္ ေမာ္စကိုတြင္ လက္ထပ္ေပးရာတြင္ မဂၤလာပြဲလာ ေက်ာင္းသားမ်ားအား ေဒၚလာသာ လက္ဖြဲ႔ရမည္ဟု မညႇာမတာ ေျပာပါသည္။ ျပန္ဧည့္ခံသည့္ အစားအေသာက္က ေပါင္မုန္႔ အညံ့စားတစ္လုံးႏွင့္ အခိ်ဳရည္ တစ္ခြက္သာ ျဖစ္ပါသည္။)

ဦးတင္စိုးသည္  ပညာ၏ သေဘာတရားကို နားမလည္ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ကြန္ျပဴတာႏွင့္ ေက်ာင္းျပီးလာသူသည္ ရုရွားတြင္ ရူပေဗဒကို ဘြဲ႔လြန္ယူရန္ ျဖစ္လာသည္။ ဓာတုေဗဒႏွင္႔ ျပီးလာသူက ကြန္ျပဴတာကို ဘြဲ႔လြန္ယူရန္ ျဖစ္လာသည္။ ကားေမာင္းသူကို ေလယာဥ္ေမာင္းခိုင္းျပီး၊ ေလယာဥ္ေမာင္းသူကို ဆိုက္ကားနင္းခိုင္း သကဲ႔သို႔ အကုန္ အိုးနင္းခြက္နင္း ျဖစ္ကုန္ၾကသည္။ ေက်ာင္းသားမ်ားက အက်ိဳးအေၾကာင္းကို တရား၀င္ တမ်ိဳး၊ တိုးတိုးတမ်ိဳး တင္ျပကာ ျမန္မာျပည္ ျပန္မည္ဟု အထြန္႔တက္သည္။ ထုိအခါ ဦးတင္စိုးက ျပန္ခ်င္လွ်င္ျပန္ သူတာ၀န္မယူဟု တာ၀န္မဲ့စကား ဆိုခဲ့ေလသည္။

ေနာက္ဆုံးတြင္ အမွန္တရားကို ျမတ္ႏိုးျပီး မတရားတာကို ေခါင္းငုံ႔မခံသည့္ ေက်ာင္းသားတခ်ိဳ႔ အမိႏိုင္ငံ ျပန္ၾကသည္။ ဤကဲ့သို႔ တရားလက္လြတ္ လုပ္ခ်င္တိုင္းလုပ္ေနေသာ စစ္အာဏာရွင္မ်ား ၾကီးစိုးရာ တပ္မေတာ္တြင္ မေန၊ ေထာင္က်ခ်င္လည္းက်၊ ရုရွားမွ ေ၀းလွ်င္ျပီးေရာဟု ဆုံးျဖတ္ကာ ေက်ာင္းသားအခ်ိဳ႕ ခံ၀န္ခ်က္ လက္မွတ္ထိုးျပီး ျပန္ၾကသည္။

တကယ္ဆိုလွ်င္ ရုရွားတြင္ဆက္ေနျပီး အိုးနင္းခြက္နင္း ဘာသာရပ္မ်ားကို ဘြဲ႔ရသည္အထိ သင္ႏိုင္ပါသည္။ ေက်ာင္းအာဏာပိုင္မ်ားက ျပန္မည့္ ေက်ာင္းသားမ်ားကို ဘြဲ႔ေပးပါမည္။ မျပန္ပါႏွင့္။ စာေမးပြဲလည္း ေျဖစရာမလိုပါ။ ႏွစ္ကုန္သည္အထိ ေနပါဟု တားရွာၾကပါသည္။ သူတို႔ စိတ္ထဲတြင္ ျမန္မာေက်ာင္းသား အခ်ဥ္ေလးမ်ားထံမွ ေက်ာင္းလခ မရလွ်င္ အလြန္နစ္နာသြားမည္ကို စိုးရိမ္ဟန္ တူပါသည္။ ပညာေတာ္သင္ ေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ ျမန္မာ အစိုးရထံက ျမက္ျမက္ကေလး ရေနသလို ရုရွားကို ဖါးေနရတဲ့ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကလည္း လက္သိပ္ထိုးကာ ရုရွားအား လူမိုက္ဌားခ ေပးရတာမ်ိဳးပါ။

အိုးနင္းခြက္နင္း ဘာသာရပ္ကို ဘြဲ႔လြန္မေျပာႏွင့္။ ပါရဂူဘြဲ႔လိုခ်င္လွ်င္လည္း ရပါသည္။ စာသင္ႏွစ္ ကုန္သည္အထိသာ ေနရန္လိုသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာေက်ာင္းသားအခ်ိဳ႕ အမွန္တရားကို ဆုပ္ကိုင္၍ ျမန္မာျပည္သုိ႔ ျပန္ၾကပါသည္။

ျမန္မာျပည္ ျပန္ေရာက္ေသာအခါ ထုံးစံအတိုင္း စစ္ခုံရုံးဖြဲ႔၍ ျပန္လာရေသာ အေၾကာင္းရင္းကို စစ္ပါသည္။ အျဖစ္မွန္ကို တင္ျပေသာ္လည္း သံအမတ္ၾကီး ဦးတင္စိုးက ၾကိဳတင္၍ ဖက္စ္ႏွင့္ သတင္းပို႔ခ်က္မွာ ျပန္သြားေသာ ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ တပ္မေတာ္ကို အာခံျပီး အမိန္႔ကို မနာခံေၾကာင္း၊ ထိုသူမ်ားကို ေထာင္ခ်ထုတ္ပယ္သင့္ေၾကာင္း စသျဖင့္ သခင္အားရ ကြ်န္ပါး၀ေလသံျဖင့္ ဗိုလ္ခ်ဴပ္ၾကီး ေမာင္ေအးထံ တင္ျပထားျပီး ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ ဗိုလ္ေမာင္ေအး တပည့္စစ္စစ္ ဦးတင္စိုးမွာ သူ႔ေစတနာသူ အက်ိဳးေပး အနားေပးခံရျပီးပါျပီး။

ထို႔ေၾကာင့္ ရုရွားမွ ျပန္လာၾကေသာ ေက်ာင္းသားမ်ား ကံမေကာင္းၾကေပ။ သို႔ေသာ္လည္း ထိုသူမ်ားကို ကြ်န္ေတာ္ ေလးစားခ်ီးက်ဴးပါသည္။ မတြန္းလွန္ႏိုင္သူမ်ားမွာ ယခုအခါ ဆုပ္လဲစူး စားလဲရူး ဘ၀တြင္ ေရာက္ေနၾကသည္။ ရုရွားမွ တတ္ေယာင္ကား ဘြဲ႔တစ္လုံးကိုပိုက္ကာ လုပ္ငန္းခြင္ႏွင့္ ေ၀းႏိုင္သမွ်ေ၀းေအာင္ အၾကံအဖန္လုပ္ျပီး တပ္ရင္းတပ္ဖြဲ႔ မ်ားသို႔ သြားရန္ ၾကိဳးစားေနၾကသည္။

ရုရွားတြင္ေနစဥ္က ဆရာတစ္ေယာက္ ေျပာပုံမွာ မင္းတို႔အရည္အခ်င္းနဲ႔ ႏ်ဴးကလီးယားစက္ရုံ တည္မယ္ဆိုေတာ့ အနာဂတ္က ေတာ္ေတာ္ရင္ေလးစရာပါပဲတဲ့။ ဟုတ္ကဲ့။ ျဖစ္ႏိုင္ေလာက္ ပါသည္။ စာသင္ခ်ိန္တြင္ ရုရွားေက်ာင္းသားမ်ားလို က်ားကုတ္က်ားခဲ မၾကိဳးစားပဲ ဗိုလ္ေလာင္း ဘ၀ကလို လစ္လွ်င္လစ္သလို အိပ္ၾကသည္မွာ ျမန္မာ ေက်ာင္းသားမ်ားသာ ရွိပါသည္။ တကယ္ၾကိဳးစားသည့္ ေက်ာင္းသားမ်ားလည္း ရွိပါသည္။ တခ်ိဳ႔ ေက်ာင္းသားမ်ားလည္း ယခုအခါ အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ကို ေက်ာခိုင္းသြားၾကျပီ ျဖစ္ပါသည္။

ယခုအခါတြင္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ကို ထုိထိုေသာပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ထုတ္လုပ္ရန္ စဥ္းစားေနၾကေသာ အာဏာရူးတစ္စု၏ အနာဂတ္ကို ေစာင့္ၾကည့္ရုံသာ ရွိပါေတာ့သည္။

ေနာင္လာမယ့္ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္

တကယ္ေတာ့ ဘယ္သူ႔မွ က်ေနာ့္ကို မတက္ (tag) ထားပါဘူး။ ကိုယ့္ဟာကုိယ္ ေရးစရာ မရွိတာနဲ႔ ၾကံဖန္ဆားခ်က္လိုက္တယ္ ဆိုပါစို႔။ တကယ္ေတာ့ က်ေနာ့္ ဦးေႏွာက္က ေဖာက္စားစရာ မက်န္ေတာ့ဘူး။ ၂ ႏွစ္အတြင္း ဘေလာ့ထဲ သြန္ခ်လိုက္တာ အေဟာင္းေတြပဲ ရွိေတာ့တယ္လို႔ ေျပာလို႔ ရပါရဲ႔။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ့္ဘေလာ့ဟာ ေကာက္ရုိးမီးေတာ့ မဟုတ္။ တေငြ႔ေငြ႔ ေလာင္ေနမယ့္ ေက်ာက္မီးေသြး။ ဘေလာ့ေရးတယ္ဆိုတာ Freedom of Expression လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့အတြက္ ဒီ့အတြက္ ဘေလာ့ေတာ့ ရပ္မသြားေစခ်င္ပါဘူး။

ေနာက္ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္.. အင္း ဘာျဖစ္မယ္ဆိုတာကို ၾကိဳမေတြးမိေတာ့ မသိပါဘူး။ ေသခ်ာတာကေတာ့ က်ေနာ့္ အသက္ ၄၀ေက်ာ္ ၅၀ နား ကပ္ေနျပီေပါ့။ အဲဒီအခ်ိန္က်ရင္ ကေလးေတြလဲ ၁၈ ႏွစ္တန္းေတာ့ ၀င္ေလာက္ရဲ႔။ (ဟီး အခု ကေလးေတာင္ မေမြးရေသးပါဘူးဗ်ာ။) က်ေနာ္လဲ ဘာအလုပ္ဆက္လုပ္ေနဦးမလဲ။ ဘယ္ႏိုင္ငံမွာ ေရာက္ျပီး ဘယ္လို ရပ္တည္မလဲ။ ျမန္မာျပည္မွာ ျပန္ျပီး ကုမၸဏီေထာင္ျဖစ္မလား။ မသိေသးပါဘူးဗ်ာ။

တကယ္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔လို Brain Drain ေတြဟာ အနာဂတ္မဲ့တယ္လို႔ပဲ ဆုိခ်င္ ဆိုရမွာေပါ့။ ပစၥဳပၸန္မွာပဲ ေနေနၾကတဲ့ လူေတြလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ပဲ ကိုယ္ပိုင္ အိမ္မရွိေသး၊ ကူညီရိုင္းပင္းဖို႔ ေဆြမ်ိဳးမရွိတဲ့ အတၱပင္လယ္ျပင္မွာ ကူးခတ္ေနရသလိုပါပဲ။ က်ေနာ္တို႔ အမ်ားစုကေတာ့ တခ်ိန္ ျမန္မာျပည္မွာ အေျခခ်မယ္လို႔ ဆိုေနၾကေပမဲ့ လက္ရွိစီးပြားေရးအေျခအေန ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနေတြနဲ႔ က်ေနာ္ထင္တာကေတာ့ disapora ပဲ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ျပည္ပမွာပဲ ေသာင္တင္က်န္ေနရစ္ခဲ့တဲ့ ပင္ဂြင္းငွက္ေတြေပါ့ဗ်ာ။

ေနာင္လာမယ့္ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ဟာ ခန္႔မွန္းလို႔ မရတဲ့ အေျခအေနပါ။ တိုင္းျပည္ၾကီး ဘယ္လိုဘယ္ပံု ျဖစ္ေနမလဲဆိုတာ ျပည္သူေတြရဲ႔ ႏိုင္ငံေရးရပ္တည္မႈအေပၚမွာ အမ်ားၾကီး မူတည္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔လို Brain Drain ေတြက ေၾကာက္၊ ျပည္တြင္းက ျပည္သူေတြကလဲ ေၾကာက္၊ မလႈပ္ႏိုင္ မရွားႏိုင္၊ တေန႔တာအတြက္ ရုန္းကန္ရ၊ ဒီလိုနဲ႔ ဗီယက္နမ္လိုမ်ိဳး ျဖစ္လာမလား၊ ဒါမွမဟုတ္ အီရန္လိုမ်ိဳး ျဖစ္လာမလား။ အဲဒီအခ်ိန္က်ရင္ေတာ့ က်ေနာ္ထင္တယ္။ Brain Drain ေတြရဲ႔ ျပည္ပမွာ ၾကီးတဲ့ မ်ိဳးဆက္ေတြဟာ ျမန္မာျပည္ကို ဘယ္လိုမွ ငဲ့ၾကည့္ၾကေတာ့မွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါဟာလဲ သူတို႔ ၾကီးျပင္းရတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ေၾကာင့္ပါ။

ေနာက္အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ဆို you know who ၾကီး မရွိေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ရဲ႔ legacy စနစ္ၾကီးက က်န္ခဲ့ႏိုင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တပ္မေတာ္ဟာ အေရးပါတဲ့ အခန္းက႑က ပါ၀င္ရမယ္ဆိုတဲ့ ေျခရာကို မထင္ထင္ေအာင္ က်န္ေစခ်င္ေနတာပါပဲ။ လာဘ္စားမႈ ျခစားမႈေတြလဲ အိမ္တိုင္ထဲက ပိုးလို တြယ္ကပ္ေနပါဦးမယ္။ တခုေတာ့ ေျပာင္းလဲႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ႏိုင္ငံရဲ႔ စီးပြားေရး ပံုသ႑ာန္ပါပဲ။ မေျပာင္းလဲပဲ က်န္ႏိုင္တဲ့ ေနာက္တခုက cronyism ပါ။ ကိုယ့္လူ ကိုယ္ ပစားေပးတာပါ။ ဒါဟာလဲ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းျပည္ ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းရဲ႔ အဓိကလကၡဏာတရပ္ပါ။

ေနာက္အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ဆို က်ေနာ္တို႔ ဒီမိုကေရစီ ရႏိုင္ပါသလား။ ကေမၻာဒီးယားလို ဒီမိုကေရစီမ်ိဳးေတာ့ ရႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ ရပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးလူတန္းစားခြဲျခားခံရတဲ့ စနစ္ပါ။ ယူနီေဖာင္း၀တ္ေတြက လူတန္းစားသက္သက္၊ Crony ႏိုင္ငံေရးသမားေတြက သက္သက္၊ ဟိုးေအာက္ဆံုးက rights ေတြ ေတာင္းဆိုမဲ့ လူတန္းစားက သက္သက္။ ဒါေတြကေတာ့ အခု ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲေပၚမွာ မူတည္ျပီး ေနာက္ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ကို ခန္႔မွန္းၾကည့္တာေပါ့ေလ။ ဒီေတာ့ အဓိက အခရာကေတာ့ ၂၀၁၀ ပါပဲ။ စစ္ဖိနပ္ေျခရာကို ျမဲေအာင္ ခ်မယ့္ စနစ္ပါပဲ။ ဒီေတာ့ အခု ေရြးေကာက္ပြဲမွာ NLD က ေတာင္းဆိုတဲ့ အေျခခံဥပေဒျပင္ဖို႔၊ ေနာက္ ပါတီအဖြဲ႔အစည္းတိုင္း ပါႏိုင္ဖို႔နဲ႔ တရားမွ်တဖို႔ (၃ခုလံုးဟာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်မရွိပါ မွတ္ခ်က္) လုိပါတယ္။

တကယ္လို႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ NLD မပါခဲ့ရင္ က်ေနာ့္အထင္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ႏိုင္ငံတကာမွာ မ်က္ႏွာပန္းလွမွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါဆို အနာဂတ္မွာ တခါျပန္ လုံးလည္ခ်ာလပတ္္လိုက္ေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေထာက္ခံတဲ့ NLD ကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာက အားေပးမႈဆိုတဲ့ ဖဲခ်ပ္ကို ကုိင္ထားႏိုင္တာဟာ ဒီခ်ဳပ္ကို လြယ္လြယ္နဲ႔ ေျခဖ်က္လို႔ မရဘူး ဆိုတာပါပဲ။ ေနာက္ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ဆိုတာ ေ၀းပါေသးတယ္။ အခု ၂၀၁၀ ကို မရရေအာင္ ျပင္ႏိုင္မွ တ၀က္တပ်က္ စနစ္ မျဖစ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္မွာ ဘဘဦး၀င္းတင္တို႔ ဘဘဦးတင္ဦးတို႔ မရွိႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ မဆလ လက္ထက္နဲ႔ နအဖလက္ထက္မွာ ၾကီးျပင္းတဲ့ မ်ိဳးဆက္ေတြပဲ ရွိပါေတာ့မယ္။ တခု ကံေကာင္းတာကေတာ့ အင္တာနက္မ်ိဳးဆက္ပါပဲ။ ေနာက္အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္မွာ အင္တာနက္ဟာ ဘယ္လို အစိုးရကမွ ခ်ဳပ္ထိန္းလို႔ ရႏိုင္မွာ မဟုတ္ေတာ့ပါ။ အင္တာနက္ဟာ လူတိုင္းအတြက္ အခြင့္အေရး ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ ၂၀၁၀ မွာ အားလံုး အတည္ျဖစ္သြားခဲ့ရင္ ေနာက္ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ေလာက္က ပံုစံခြက္ထဲ ၀င္သြားပါလိမ့္မယ္။

တကယ္ေတာ့ စိတ္ကူးယဥ္ရတာ အေတာ္ေကာင္းပါတယ္။ လက္ေတြ႔ မလုပ္ႏိုင္တာပဲ ျပႆနာပါ။ ေနာက္ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ ပံုစံခြက္ထဲမွာ မရုန္းရဖို႔ အခုကတည္းက လႈပ္ရွားဖို႔က ျပည္သူေတြရဲ႔ အသိစိတ္နဲ႔ ေခါင္းေဆာင္လို႔ ခံယူသူမ်ားရဲ႔ ဦးေဆာင္မႈအေပၚမွာ အမ်ားၾကီး မူတည္ေနပါတယ္။ အခုလို အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ကိုယ္လုပ္ႏိုင္တာေလးကို မလုပ္မိရင္ တစ္သက္လံုး ေနာင္တရဖို႔ ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာ အလံကိုင္ျဖစ္တဲ့ NLD က ေရြးေကာက္ပြဲမ၀င္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ရင္ ျပည္သူကလဲ မဲလိုက္မေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ စသျဖင့္ ကိုယ္တတ္ႏိုင္တာေလးေတြ လုပ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံေကာင္းဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အခ်ိန္တိုေလးပါ။

ဒီေတာ့ ေနာက္ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ကို က်ေနာ္တို႔ အိပ္မက္မက္မလား။ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ့္အိပ္မက္ထဲမွာပဲ ကိုယ္အိပ္မလား။ ဒါမွမဟုတ္ အိုဘားမားလို Change we can believe in ဆိုျပီး ေၾကြးေၾကာ္ၾကမလား။ Grumbling တျပစ္ေတာက္ေတာက္ ေျပာရင္းနဲ႔ပဲ အသက္ေတြ ၾကီးသြားမလား။

ေနာက္ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္က်ရင္ က်ေနာ့္ကေလးေတြကုိ ပံုစံခြက္ထဲ ထည့္မေပးခ်င္ပါဘူး။ သူတို႔ေတြ အျမင္က်ယ္ဖို႔ တျခားႏိုင္ငံေတြကို ခရီးသြားေပးရမယ္။ စိတ္ရွည္ရွည္ထားျပီး အရာရာကို ရွင္းျပေပးရမယ္။ ေလာင္းရိပ္မိတဲ့ အပင္လို မထိုးထြက္ႏိုင္ဘဲ မျဖစ္ဖို႔ ကိုယ္က အခြင့္အေရးေတြကို သူတို႔အတြက္ ဖြင့္ေပးထားရမယ္။ ရွာေပးရမယ္။ ဒါမွ မိဘေကာင္းတေယာက္ ျဖစ္မွာေပါ့။ ဒီလိုပဲ ႏိုင္ငံအစိုးရအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံကို ပံုစံခြက္ထဲ ရိုက္ထည့္ေနတာ စိတ္မေကာင္းစြာနဲ႔ ၾကားသိေနရတယ္။ ျမန္မာျပည္ထဲမွာဆိုရင္ေတာ့ ဒီလို သိခ်င္မွ သိမွာေပါ့ေလ။ အခုလို သိေနေတာ့ ေျပာျပျဖစ္တာေပါ့။

ေနာက္အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ဆိုတာ က်ေနာ့္အတြက္ေတာ့ အေတာ့္ကို ၾကာမယ့္အခ်ိန္ပါ။ ဒါေပမဲ့ စကၤာပူမွာ ၇ ႏွစ္တာ အခ်ိန္ကုန္သြားတာ မ်က္စိတမွိတ္ပါပဲ။ ၇ ႏွစ္မတုိင္ခင္က က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္ ဒီကို ေရာက္လာလိမ့္မယ္လို႔ မထင္ထားခဲ့ပါဘူး။ မ်က္စိတမွိတ္အတြင္း အမ်ားၾကီးကို ေျပာင္းလဲခဲ့တယ္။ အေတြးအေခၚေတြလဲ အမ်ားၾကီး ေျပာင္းလာခဲ့တယ္။ ဒီလိုပဲ ေနာက္ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္မွာ ဒီထက္ ေတြးေခၚတတ္ေအာင္ သမိုင္းကို ပိုမိုေၾကညက္ေအာင္ ေလ့လာရဦးမယ္။ ကိုယ့္၀မ္းစာ ျဖည့္ဆီးဖို႔ အလုပ္ေတြ အမ်ားၾကီး လုပ္ရဦးမယ္။

ေကာင္းေသာ တိုးတက္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ေမွ်ာ္လင့္ျပီး ဆုတ္ယုတ္ေျပာင္းလဲမႈေတြ မျဖစ္ေပၚဖို႔ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ကိုယ္စြမ္းရွိရွိ ၾကိဳးစားဖို႔ လိုပါတယ္။

ကေဒါင္းညင္သာ

သစၥာရွိေသာ အတိုက္အခံ
ေခတ္ျပိဳင္ဂ်ာနယ္အာေဘာ္

ဒီမုိကေရစီစနစ္တည္ေဆာက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းသူတုိ႔သည္ ပထမဦးစြာ အတုိက္အခံႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္အယူအဆကုိ သည္းခံႏုိင္စြမ္းရွိဖုိ႔လုိသည္။ ဤကိစၥသည္ အေနာက္တုိင္းဒီမုိကေရစီ၌ လုပ္႐ုိးလုပ္စဥ္ျဖစ္ေသာ္လည္း အာဏာရွင္ ဓေလ့ႀကီးစုိးရာ အေရွ႕တုိင္းတြင္မူ က်င့္သုံးရခက္ေသာ အယူအဆျဖစ္ပါသည္။

အာဏာရအစုိးရကုိ တရား၀င္ဆန္႔က်င္ပုိင္ခြင့္ရွိေသာအဖြဲ႔ကုိ အတုိက္အခံဟုေခၚသည္။ တုိင္းျပည္ကုိသစၥာရွိၿပီး အာဏာရအစုိးရကုိသာ ဆန္႔က်င္သူကုိ သစၥာရွိအတုိက္အခံ Loyal Opposition ဟု ေခၚပါတယ္။ အတိုက္အခံသည္ တေန႔တြင္ အစိုးရဖြဲ႔မည္ျဖစ္၍ မျမင္ရေသာအစုိးရ shadow government ဟုလည္း အဂၤလန္၌ေခၚသည္။ သစၥာရွိအတုိက္အခံဟူေသာ ေ၀ါဟာရသည္ အဂၤလိပ္ႏုိင္ငံေရးစနစ္မွ ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။

(၁၈) ရာစုတြင္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား အဂၤလန္၌ စတင္ေပၚထြက္လာစဥ္ အတုိက္အခံဆုိသည့္စကား ေပၚေပါက္လာ သည္ျဖစ္၍ အႏွစ္သုံးရာခန္႔ ရွိေနပါၿပီ။ ထုိစဥ္က ဘုရင္ကုိ သစၥာရွိၿပီး အာဏာရအစုိးရကုိ အတုိက္အခံလုပ္သျဖင့္ ဘုရင့္သစၥာခံအတုိက္အခံ Majesty’s Loyal Opposition ျဖစ္လာ၏။ အတုိက္အခံ၏ တာ၀န္သည္ အစုိးရ၏ အျပစ္အနာအဆာကုိ ေဖာ္ထုတ္ေ၀ဖန္တုိက္ခုိက္႐ုံသာမကဘဲ အစုိးရႏွင့္ ပူးတြဲေဆာင္ရြက္သည္လည္းရွိ၏။

သုိ႔ေသာ္ အစပုိင္းတြင္ ရင့္က်က္မႈနည္းေသးသည့္အတြက္ အစုိးရလုပ္သမွ်ကုိ ဆန္႔က်င္ျခင္းသည္ အတုိက္အခံ၏ တာ၀န္ဟု အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆုိမႈမ်ဳိးလည္း ရွိပါသည္။ ႏုိင္ငံေတာ္လုံၿခံဳေရးႏွင့္ ပတ္သက္လာပါက အစုိးရကုိ အတုိက္အခံက ေထာက္ခံတတ္ပါသည္။ ဥပမာ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ (၁၁) ရက္ေန႔က နယူးေရာက္နဲ႔၀ါရွင္တန္ကုိ အၾကမ္းဖက္ သမားတုိက္ခုိက္မႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး သမၼတ ဘုရွ္ကုိ ေထာက္ခံေသာ အတုိက္အခံဒီမုိကရက္ပါတီ၀င္မ်ား ထုိစဥ္က ရွိလာသည္ကုိ ေတြ႔ရ၏။

သေဘာထားကြဲလြဲမႈကုိ လက္ခံသည္-agree to disagree သုိ႔မဟုတ္ agreeing to disagree ဆုိေသာ အဂၤလိပ္ စကားသည္ (၁၈) ရာစု အဂၤလိပ္ႏုိင္ငံေရးေလာကမွ ေပၚထြက္လာျခင္းျဖစ္သည္။ အျငင္းပြားၾကသည့္အခါ၌ တဦး အျမင္ကုိ တဦးက သေဘာမတူေသာ္လည္း ဤသုိ႔ ကြဲျပားေနေသာ အျမင္မ်ားရွိသည္ကုိ လက္ခံၿပီး ပဋိပကၡမျဖစ္ဘဲ အဆင္ေျပေအာင္ စခန္းသြားၾကဖုိ႔ သေဘာတူျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဤစကားကုိ ဖန္တရာေတေအာင္ သုံးေနၾကေသာ္လည္း နားလည္ရန္ မလြယ္ပါ။

အေတြ႔အႀကံဳနဲ႔ ပညာအေျခခံ ဗဟုသုတကိုလုိက္၍ ျပႆနာတခုကုိ ျမင္ပုံျခင္း ကြဲျပားျခားနားၾကပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အခ်က္အလက္တခုကုိ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆုိရာတြင္လည္း ကြဲျပားသြားၾကပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဤသုိ႔ အျမင္ကြဲျပားရသည့္ အေၾကာင္းရင္းကုိ ေလ့လာဆန္းစစ္ရန္ လုိပါသည္။ အျမင္ကြဲျပားသူကုိ အျပစ္တင္စရာမလုိပါ။ ၎ကုိ နားလည္ရန္သာ ႀကိဳးပမ္းရပါမည္။ သုိ႔မွသာလွ်င္ ကြဲလြဲမႈကုိ လက္ခံႏုိင္သည့္ အရည္အေသြးရွိလာမည္ ျဖစ္ေပသည္။

သေဘာမတူေၾကာင္း ႐ုိးသားစြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိျခင္းသည္ တုိးတက္မႈရွိလာသည္ကုိ ျပသရာေရာက္သည္ဟု အိႏၵိယေခါင္းေဆာင္ မဟတၱမဂႏၵီ ေျပာဖူးပါသည္။ ပါ၀င္လုပ္ကုိင္သူ၏ ကြဲလြဲေသာ သေဘာထားကုိ နားလည္ေအာင္ ႀကိဳးစားျခင္းျဖင့္ ၎၏ဆန္႔က်င္မႈကုိ ပ်က္ျပယ္ေစပါသည္။ စီမံကိန္းခ်ရာတြင္ စာရြက္ေပၚ၌ေကာင္းသကဲ့သုိ႔ လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာ၌ ေကာင္းရန္မလြယ္ပါ။ ဤေနရာတြင္ မိမိအဖြဲ႔၀င္၏ ေ၀ဖန္သုံးသပ္မႈသည္ အလြန္အဖုိးတန္၏။ မိမိ၏အားနည္းခ်က္ကုိ သူမ်ားမျမင္မီ သိရွိႏုိင္ျခင္းသည္ ေ၀ဖန္ခံႏုိင္မႈ၏ တန္ဖုိးပင္ျဖစ္သည္။

သေဘာထားကြဲလြဲမႈကုိ ေျပလည္ေအာင္ေဆြးေႏြးၿပီး လုပ္ကုိင္သူမ်ားသည္ အခ်င္းခ်င္း နားလည္မႈပုိရၾကၿပီး အျပန္အလွန္ယုံၾကည္မႈလည္း ပုိမိုခုိင္မာလာတတ္ပါသည္။ မေက်နပ္မႈကုိ ကြယ္၀ွက္ေသာ အဖြ႔ဲအစည္း၌မူ အခ်င္းခ်င္း ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ရန္ ခက္ခဲတတ္ပါသည္။ ႐ုိး႐ုိးသားသားကြဲလြဲသည့္ သေဘာထားကုိ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခြင့္ရ ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားသည္ အားေကာင္းသည္ကုိ ေတြ႔ရ၏။ အဖြဲ႔၀င္မ်ား နားလည္မႈ ရွိေလေလ အဖြဲ႔ကလည္း အားေကာင္းေလေလျဖစ္လာပါသည္။

သုိ႔ေသာ္လည္း ႐ုိးသားေသာ သေဘာထားကြဲလြဲမႈႏွင့္ ထိပ္တုိက္ေတြ႔ေသာ သေဘာထားကြဲလြဲမႈသည္ ကြာျခားပါ၏။ ထိပ္တုိက္ေတြ႔ေသာ သေဘာထားကြဲလြဲမႈသည္ အာဃာတျဖင့္ အျပစ္ရွာသကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ေနသျဖင့္ မည္သူကမွ် ႀကိဳက္မည္ မဟုတ္ပါ။ မိမိကုိယ္မိမိ ယုံၾကည္မႈအားနည္းၿပီး ဘ၀လုံၿခံဳမႈမရွိသူသည္ ကြဲလြဲေသာ သေဘာထားကုိ တင္ျပရာတြင္ ထိပ္တုိက္ေတြ႔ၿပီး ရန္လုပ္သကဲ့သုိ႔ ျပဳမူတတ္ပါသည္။ သေဘာထားကြဲလြဲမႈကုိ မေက်ာ္လႊားႏုိင္ေသာ အုပ္စုသည္ လုပ္ငန္းရည္ရြက္ခ်က္ကုိ ထိေရာက္စြာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္မည္မဟုတ္ပါ။

႐ုိးသားေသာ သေဘာထားကြဲလြဲမႈသည္ စည္း႐ုံးေရးကုိ ပုိမုိအားေကာင္းေစ၍ ထိပ္တုိက္ေတြ႔ေသာ သေဘာထား ကြဲလြဲမႈမွာမူ စည္း႐ုံးေရးကုိ ပ်က္စီးေစပါသည္။ နားလည္မႈႏွင့္ ယုံၾကည္မႈကုိ မရယူႏုိင္သျဖင့္ အဖြဲ႔အတြင္း ဂုိဏ္းကြဲ မ်ားႏွင့္ သူ႔လူကုိယ့္ဘက္သားမ်ားကုိ ေပၚေပါက္ေစပါသည္။ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာတြင္ အဖြ႔ဲ၀င္အားလုံး၏ ရာခုိင္ႏႈန္းျပည့္ ေထာက္ခံမႈ မရႏုိင္ေတာ့ပါ။ ထုိေၾကာင့္ ႐ုိးသားေသာ သေဘာထားကြဲလြဲမႈကုိ တင္ျပႏုိင္မည့္ အေျခအေနကုိ ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္ပုိင္းက ဖန္တီးေပးရမည္ ျဖစ္ေပသည္။

ကင္(မ္)ေဒးဂ်ံဳ

ယခင္ ေတာင္ကိုရီးယား အာဏာရွင္စနစ္ကို ေတာ္လွန္ျဖိဳဖ်က္ခဲ့ေသာ ႏုိဘယ္ဆုရွင္ ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတေဟာင္း ကင္(မ္)ေဒးဂ်ံဳအေၾကာင္းအား သိေကာင္းစရာအျဖစ္ ၀ီကီပီးဒီးယားမွ ေကာက္ႏႈတ္ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

Excerpts from Wikipedia.org
http://en.wikipedia.org/wiki/Kim_Dae-jung

Kim Dae-jung is a former South Korean president and the 2000 Nobel Peace Prize recipient. He is the first and only Nobel laureate from Korea. A Roman Catholic since 1957, he has been called the “Nelson Mandela of Asia” for his long-standing opposition to authoritarian rule. Kim Dae-jung was the President (succeeding Kim Young-sam) from 1998 to 2003.

Kim first entered politics in 1954 during the administration of Korea’s first president, Syngman Rhee. Although he was elected as a representative for the National Assembly in 1961, a military coup led by Park Chung-hee, who later assumed dictator powers, voided the elections. He was able to win a seat in the House in the subsequent elections in 1963 and 1967 and went on to become an eminent opposition leader, which culminated in running a presidential campaign in 1971. He managed a close race against Park despite several handicaps imposed by the ruling regime. He proved to be a supremely talented orator who could command unwavering loyalty among his supporters. His staunchest support came from the Jeolla region, where he reliably garnered upwards of 95% of the popular vote, a record that has remained unsurpassed in South Korean politics.

Kim was almost killed in August 1973, when he was kidnapped from a hotel in Tokyo by KCIA agents in response to his criticism of President Park’s yushin program. (See Kidnapping of Kim Dae-jung.) Although Kim returned to Seoul alive, he was banned from politics and imprisoned in 1976 for having participated in the proclamation of an anti-government manifesto and sentenced for five years in prison, which was reduced to house arrest in 1978.

Kim was reinstated in 1979 after Park Chung-hee was assassinated. However in 1980, Kim was arrested and sentenced to death on charges of sedition and conspiracy in the wake of another coup by Chun Doo-hwan and a popular uprising in Gwangju, his political stronghold. With the intervention of the United States government, the sentence was commuted to 20 years in prison and later he was given exile to the U.S. Kim temporarily settled in Boston, Massachusetts and taught at Harvard University as a visiting professor to the Center for International Affairs, until he chose to return to his homeland in 1985. During his period abroad, he authored a number of opinion pieces in leading Western newspapers that were sharply critical of his government.

The late Pope John Paul II sent a letter to then-South Korean President Chun Doo-hwan on Dec. 11, 1980, asking for “clemency” for Kim, a Catholic, who had been sentenced to death a week before. The National Archives of Korea revealed the contents of the letter at the request of the “Kwangju Ilbo,” the local daily newspaper in Gwangju (Kwangju).

Kim was again put under house arrest upon his return to Seoul, but resumed his role as one of the principal leaders of the political opposition. When Chun Doo-hwan succumbed to the popular demand in 1987 and allowed the first democratic presidential election after the 1972 coup, Kim Dae-jung and Kim Young-sam both ran. The result was a split the opposition vote, with Kim Young-sam receiving 28% and Kim Dae-jung 27% of the vote. The ex-general Roh Tae-woo—Chun Doo-hwan’s hand-picked successor—won easily with 36.5% of the popular vote.

He made yet another failed bid for the presidency in 1992, this time solely against Kim Young-sam, who won as a candidate for the ruling party. Many thought his political career was effectively over when Kim took a hiatus from politics and departed for the United Kingdom to take a position at Clare Hall, Cambridge University as a visiting scholar. However, in 1995 he announced his return to politics and began his fourth quest for the presidency. The situation became favorable for him when the public revolted against the incumbent government in the wake of the nation’s economic collapse in the Asian financial crisis just weeks before the presidential election. Allied with Kim Jong-pil, he defeated Lee Hoi-chang, Kim Young-sam’s successor, in the election held on December 18, 1997, and was inaugurated as the fifteenth President of South Korea on February 25, 1998. The election was marred with controversy, as two candidates from the ruling party split the conservative vote (38.7% and 19.2% respectively), enabling Kim to win with a 40.3% of the popular vote. Kim’s chief opponent, Lee Hoi Chang, was a former Supreme Court Justice and had graduated at the top of his class from Seoul National University College of Law. Lee was widely viewed as elitist and his candidacy was further damaged by charges that his sons dodged mandatory military service. Kim’s education in contrast was limited to vocational high school, and many Koreans sympathized with the many trials and tribulations that Kim had endured previously.

The preceding presidents Park Chung Hee, Chun Doo-hwan, Roh Tae-woo, and Kim Young-sam all came from the relatively wealthy Gyeongsang region. Kim Dae-jung was the first president to serve out his full term who came from the Jeolla region in the southwest, an area that traditionally has been neglected and less developed, at least partly because of discriminatory policies of previous presidents. Kim’s administration was in turn overrepresented in individuals from the Jeolla province, leading to charges of reverse discrimination.

Kim’s inauguration marked the first time in Korean history that the ruling party peacefully transferred power to a democratically elected opposition victor.

ဒါ ဒို႔အေမ

ရဲရင့္တဲ့ စိတ္ဓာတ္နဲ႔ အျမဲရပ္တည္ေနတဲ့
မိန္းမတစ္ေယာက္ကို ဆြဲခ်ဖို႔ စဥ္းစားေနတဲ့
ငမိုက္သားတစ္စု..
သူမ်ားမိုက္တာကို အားက်ျပီး ကိုယ္တိုင္ မိုက္မဲဖို႔ ၾကိဳးစားေနတဲ့
ငမိုက္သားေလးေတြက တစ္စု…

မိန္းမတေယာက္ရဲ႔ နာမည္နဲ႔ အာဏာစက္ ျပင္းခ်က္ကို
ဘယ္ေတာ့မွ ဖ်က္ပစ္လို႔ ရမယ္ မထင္နဲ႔။
သူမ ဘာေတြလုပ္ခဲ့လဲ ဘာေတြ ေျပာခဲ့လဲဆိုတာကို
မေသမခ်ာ ျဖစ္ေနသူေတြ ေသခ်ာလာဖို႔
သူမရဲ႔ နာမည္ဟာ လူငယ္ေတြရဲ႔ ရင္မွာ အျမဲ ထင္ဟပ္ေနေစဖို႔
ငါတို႔ရဲ႔ သူမအေၾကာင္းကို တတြတ္တြတ္ ေျပာေနၾကရမယ္။

တေယာက္တည္းေပမဲ့ ဘယ္သူမွ မေၾကာက္တတ္တဲ့
တရားခြင္မွာ အဓိက ခုခံေခ်ပမယ့္
ငါတို႔ရဲ႔ သူမဟာ..

ဘယ္အခ်ိန္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ယံုၾကည္အားကိုးထိုက္တဲ့
ဘယ္အခ်ိန္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည္ထားတဲ့
ငါတို႔ရဲ႔ သူမဟာ…

အႏိုင္မခံစိတ္ဓာတ္နဲ႔ ျပိဳင္စံရွားတဲ့
လြတ္လပ္ေရးေခါင္းေဆာင္ရဲ႔ သမီး
ငါတုိ႔ရဲ႔ သူမဟာ…

ဓာတ္ပံုမ်ားကို ကိုသားထူး (tharrhtooshowroom.blogspot.com) မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။

အေ၀းေရာက္ သားသမီးမ်ား

မွတ္ခ်က္။။ ေအာက္ပါေဆာင္းပါးကို မည္သည့္ေနရာမွ ကူးယူခဲ့သည္ မမွတ္မိေသာေၾကာင့္ ကိုးကားစာရင္း မေဖာ္ျပႏိုင္သည္ကို ခြင့္လႊတ္ပါရန္။

ကလ်ာမဂၢဇင္းထဲက အေမ့ေရွးစကား (ျဖည့္စြက္)

—

ႏိုင္ငံျခား တုိင္းျပည္တစ္ခုကို ေရာက္ေနတဲ့ ကၽြန္မ ေျမးကေလး ႏွစ္ဦးဆီက စာမ်ားရတယ္။ သူတို႔စာေတြထဲမွာ သူတို႔ေရာက္တဲ့ ႏိုင္ငံရဲ့ စီးပြားေရးအဆင့္အတန္း၊ လူမႈေရးအဆင့္အတန္းနဲ႔ ပညာေရးအဆင့္အတန္းကို သူတုိ႔ အကဲခတ္တတ္သေလာက္ အကဲခတ္ျပတာလည္း ပါတယ္။ အဲဒီတုိင္းျပည္မွာ ကၽြန္မတို႔ႏိုင္ငံလို သယံဇာတ ဘာမွ မႂကြယ္၀ဘဲနဲ႔ အဲဒီအဆင့္အတန္းမ်ိဳး ေရာက္ေနၾကတယ္ဆိုတဲ့ သူတုိ႔စိတ္ထဲ မခ်င့္မရဲျဖစ္ပုံေတြလည္း ပါတယ္။

ေျမးမတစ္ေယာက္ဆီက စာမွာေတာ့ သူတို႔ေရာက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံမွာ လခလစာ ဘယ္ေရြ႔ဘယ္ေလာက္ရတယ္၊ ျမန္မာေငြနဲ႔ တြက္ၾကည့္ရင္ သိန္းခ်ီရေနတဲ့ အဓိပၸာယ္ရိွတယ္။ ေနေရးထိုင္ေရးလည္း အစစအဆင္ေျပတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူမေပ်ာ္ဘူး၊ အဲဒီႏိုင္ငံမွာ အၾကာႀကီး မေနခ်င္ဘူးတဲ့။ အခုထိ သူအလုပ္မလုပ္ေသးဘူး၊ သူ႔ေယာက္်ားပဲ အလုပ္လုပ္ေနတယ္။ ပုံေတာ္ရင္ေတာ့ သူအလုပ္၀င္လုပ္မယ္။ လုပ္ၿပီးရင္ ေငြစုမယ္။ႏွစ္ႏွစ္ သုံးႏွစ္ၾကာရင္ေတာ့ သူတုိ႔ ျပန္လာမယ္လုိ႔ ပါပါတယ္။

ေျမးေယာက္်ားေလးရဲ့ စာထဲမွာေတာ့ သူတုိ႔ေရာက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံရဲ့ တိုးတက္ပုံေတြ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံထက္ မူလက ေအာက္က်တဲ့ ႏိုင္ငံဟာ ႏွစ္နည္းနည္းေလး အတြင္းမွာ အင္မတန္ တိုးတက္ေအာင္ျမင္ေနပုံေတြကို အလြန္ ၀မ္းပါးၿပီး ေရးထားပါတယ္။

ကၽြန္မတုိ႔ ႏိုင္ငံကေနၿပီး ထုိင္းလင္း၊ မေလး၊ စကၤာပူ၊ ဂ်ပန္စတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ပညာတတ္ လူငယ္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ေရာက္ရိွေနၾကပါၿပီ။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာလည္း ေရာက္သင့္သေလာက္ေတာ့ ေရာက္ေနၾကတာပဲ။ ဒါမ်ိဳးကို အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ ဦးေႏွာက္ယိုစီးမႈ Brain Drain လို႔ သုံးႏႈန္းပါတယ္။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံထဲက ဦးေႏွာက္ေကာင္းတဲ့ ပညာတတ္ေတြ တုိင္းတစ္ပါးေရာက္ကုန္တာကို ႏွေျမာတဲ့ သေဘာပါပါတယ္။

ဒီလို ပညာတတ္ေတြနဲ႔ အတူ ကၽြန္မတုိ႔ ႏိုင္ငံ တနသၤာရီတိုင္းဘက္က၊ ကရင္ျပည္နယ္ဘက္က၊ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚ ေဒသက အလုပ္သမား၊ လယ္သမား လူတန္းစားေတြလည္း အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြကို သြားေရာက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ေနၾကတာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရိွေနၿပီလို႔ ၾကားရပါတယ္။ ဒီလို လယ္သမားေတြ အလုပ္သမားေတြ ထြက္ခြာသြားမႈကိုေတာ့ လုပ္အားေတြ ဖိတ္စင္ယုိစီးမႈလို႔ ေခၚရမယ္ ထင္ပါတယ္။ ဒီလူေတြဆီကေတာ့ စာေတြ ဘာေတြ မရႏိုင္ပါဘူး။ သူတို႔ခမ်ာမယ္ ရရာအလုပ္ကို ေပးသမွ် လခနဲ႔ ၀င္လုပ္ၿပီး ျဖစ္သလို ေနထိုင္ၾကရသူမ်ားေပကိုး။

သူမ်ားႏိုင္ငံေတြကို အခုလို ထြက္ၿပီး စီးပြားရွာေနၾကရေပမယ့္ သူတို႔အားလုံးဟာ မေပ်ာ္ၾကဘူး။ အၾကာႀကီးေနဖို႔လည္း စိတ္မကူးၾကဘူး။ ေငြရွာလို႔ရရင္ အမိႏိုင္ငံကုိ ျပန္လာမွာပဲဆုိတာ အားလုံးေလာက္နီးပါးရဲ့ စိတ္ထဲမွာ ရိွၾကပါတယ္။

ကၽြန္မကို အေ၀းေရာက္ ေဆြမ်ိဳးမ်ားက တစ္လွည့္တစ္ပတ္ သူတို႔ဆို လာေနပါလားလုိ႔ ေခၚသူရိွပါတယ္။ ကၽြန္မလည္း တျခားလူေတြလိုပါပဲ၊ ႏိုင္ငံျခားမွာ ေပ်ာ္ေအာင္ မေနတတ္ပါဘူး။ ခဏတျဖဳတ္ မေရာက္ဖူးတဲ့ေနရာ၊ မျမင္ဘူးတဲ့ ျမင္ကြင္းနဲ႔ ရွဳခင္းေတြကို ၾကည့္ရ၊ ျမင္ရၿပီးရင္ ျပန္ခ်င္မွာပါ။ ကုိယ့္ႏိုင္ငံ ကိုယ့္ေဒသေလာက္ ေနေပ်ာ္တာ မရိွပါဘူး။ ကိုယ့္လူမ်ိဳးေလာက္ သေဘာက်စရာေကာင္းတာလည္း မရိွပါဘူး။ ကုိယ့္လူမ်ိဳး အခ်င္းခ်င္းနဲ႔ပဲ ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံခ်င္တယ္။

ကၽြန္မတို႔ဆီမွာ လူမ်ိဳးအလိုက္ ရိွေနတဲ့ ဉာဥ္ဆိုးကေလးေတြေတာ့ ရိွသေလာက္ ရိွတာေပါ့။ ဥပမာ ပ်င္းရိတာ၊ ဇြဲမရိွတာ၊ အႏြံအတာ မခံခ်င္တာ၊ သိပ္ေအာက္မက်ိဳ႔ခ်င္တာ၊ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ေပါ့ေပါ့တန္တန္နဲ႔ အခ်ိန္ကုန္ခ်င္တာမ်ိဳးကေလးေတြေလ။

ဒီအားနည္းခ်က္ ခ်ိဳ႔တဲ့ခ်က္မ်ိဳးေတာ့ ကၽြန္မတုိ႔ လူမ်ိဳးမွာ ရိွပါတယ္။ ႏို႔ေပမယ့္ ဒါက တစ္သက္လုံး ဘယ္လိုမွ ျပင္မရႏိုင္တဲ့ လူမ်ိဳးစ႐ိုက္ႀကီး ဆိုၿပီး ပစ္မထားဘဲနဲ႔၊ ယုံၾကည္မႈ၊ စည္းလုံးမႈ၊ တက္ႂကႊမႈေတြနဲ႔ တုိက္ဖ်က္ၾကမယ္၊
ေရွ႕ေဆာင္ေရွ႕ရြက္ျပဳသူေတြက စနစ္တက် စည္း႐ုံးပညာေပးၿပီး အားလုံးလက္တြဲ ႀကိဳးစားၾကမယ္ဆုိရင္ ျပဳျပင္လုိ႔ ရရမွာေပါ့။ ေပ်ာ့ည့ံခ်က္ဟာ ဘာမို႔ခံႏိုင္ရမွာတုန္း။ အေရးႀကီးတာက ဒီလိုျပဳျပင္မွာက ဘာအတြက္၊ ဘယ္သူ႔ဖို႔ ျပဳျပင္မွာဆိုတဲ့ မွန္ကန္မြန္ျမတ္တဲ့ အသိရိွဖို႔ပဲ လိုပါတယ္။

ကၽြန္မတို႔ လူမ်ိဳးဟာ အလြန္အကင္းပါးတဲ့ လူမ်ိဳးပါ။ သင္လိုက္ရင္ သိလြယ္ျမင္လြယ္ တတ္လြယ္ သိပ္ရိွပါတယ္။ ဒီအရည္အေသြးဟာ ေငြေပး၀ယ္လို႔ မရပါဘူး။ ကၽြန္မတုိ႔လူမ်ိဳးနဲ႔ တျခားလူမ်ိဳးနဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္စမ္းပါ။ ပညာတတ္ျခင္းျဖစ္ျဖစ္၊ ပညာမဲ့အလုပ္သမား လယ္သမား လူတန္းစားျခင္း ျဖစ္ျဖစ္ လူမ်ိဳးအလိုက္ အကင္းပါး ဖ်တ္လတ္မႈကအလြန္ကို သေဘာက်စရာ ေကာင္းပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဘာပညာ ဘာအလုပ္မ်ိဳးကိုမဆို ကၽြန္မတို႔မွာ မသင္ရေသးလုိ႔ မတတ္ေသးေပမယ့္ သင္ခြင့္ရတဲ့ တစ္ခ်ိန္ သူမ်ားနည္းတူ ရင္ေပါင္တန္းႏိုင္တဲ့ အရည္အေသြး အျပည့္အ၀ ရိွပါတယ္။ လူဟာ ႏုံၿပီဆိုရင္ ဆြဲတိုင္း မပါႏိုင္ပါဘူး။ တြန္းတိုင္း မေရာက္လာဘူး။ ကၽြန္မတို႔ လူမ်ိဳးေတြက အႏုံအဖ်င္း မဟုတ္ၾကဘူး။ သိပ္ကို အကင္းပါးတဲ့ လူမ်ိဳး။

ၿပီးေတာ့ ကၽြန္မတို႔ ႏိုင္ငံေလာက္ လုပ္စရာကိုင္စရာေတြ ေပါႂကြယ္၀တဲ့ ႏိုင္ငံမ်ိဳး ဒီကမၻာမွာ အေတာ္ရွားပါတယ္။ ကၽြန္မဟာ အေၾကာင္းအားေလ်ာ္စြာ သူမ်ားႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ေရာက္ဖူးခဲ့ပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ စက္မႈ အလြန္ထြန္းကားတယ္ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီးေတြမွာ သူတုိ႔ပုိင္ ျပည္တြင္းထြက္ ဘာမွ မယ္မယ္ရရ ရိွတာမဟုတ္ဘူး။ စက္မႈအတြက္ သုံးစာရာ ေရနံလို ေက်ာက္မီးေသြးလို ရိွတာမဟုတ္ဘဲ သူမ်ားႏိုင္ငံက ၀ယ္သုံးၿပီး စက္႐ုံေတြကို လည္ပတ္ေနၾကရတာမ်ိဳး။ တခ်ိဳ႕က သတၱဳကို သူမ်ားႏိုင္ငံက မွာရတာမ်ိဳး။ အထူးသျဖင့္
ဥေရာပႏိုင္ငံေတြဟာ စားေရရိကၡာလည္း ကိုယ့္မွာက မလုံေလာက္၊ စက္႐ုံအလုပ္႐ုံေတြအတြက္ ကုန္ၾကမ္းလည္း သူမ်ားႏွာေခါင္းနဲ႔ အသက္ရွဳၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနၾကတာကို ေတြ႔ရတယ္။

ကၽြန္မတို႔ႏိုင္ငံမွာ ကၽြန္မတို႔လူမ်ိဳးေတြ စားဖုိ႔ေသာက္ဖုိ႔ဆိုတာ ကၽြန္မတို႔ႏိုင္ငံထဲက ထြက္တာဟာ လုံေလာက္႐ုံမက ႏိုင္ငံျခားေတာင္ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ေနရပါေသးတယ္။ ရိကၡာအတြက္ ပူစရာ မရိွပါဘူး။ စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္တဲ့ ေနရာမွန္သမွ်မွာသာ စိုက္ပ်ိဳး၊ ငတ္မွာ မပူရပါဘူး။ ရိကၡာတြင္လား၊ လူမွာ စား၀တ္ေနေရးလို႔ အေရးသုံးပါး ရိွတယ္။ ၀တ္ဖုိ႔အေရးေကာလုိ႔ ေမးလာရင္ ၀ါဂြမ္းစိုက္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအလယ္ပုိင္းက ေကာင္းေကာင္းရပါတယ္။ စိုက္လည္းစိုက္ေနပါတယ္။ ကၽြန္ဘ၀တုန္းက စတီးဘရားသားတုိ႔လို အရင္းရွင္ လက္၀ါးႀကီးအုပ္ေတြက ျမန္မာ ၀ါေတာင္သူေတြဆီက ၀ါ၀ယ္ၿပီး ႏိုင္ငံျခား တင္ပုိ႔လာခဲ့ၾကတာပါ။ ကၽြန္မတို႔
ဥတုရာသီနဲ႔ တကယ္လိုက္ဖက္တဲ့ ခ်ည္ထည္ ရက္လုပ္၀တ္ဆင္ဖုိ႔ ကုိယ့္ႏိုင္ငံထဲကခ်ည္း ျပည့္စုံႏိုင္ပါတယ္။

ေနေရးအတြက္ေကာ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ မရိွတဲ့ သစ္ေတာႀကီးေတြ ကၽြန္မတို႔မွာ ရိွတယ္။ ဒီသစ္ေတာႀကီးက ထြက္တဲ့ သစ္နဲ႔ အိမ္ေဆာက္ေနႏိုင္တယ္။ ႏိုင္ငံျခားကို သစ္ေရာင္းၿပီး တေလွ်ာက္လုံး ႏိုင္ငံျခားေငြရေအာင္ ျမန္မာသစ္နဲ႔ ေငြရွာလာခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံပါ။

စားစရာ၊ ၀တ္စရာ၊ ေနစရာတြင္လားဆိုေတာ့ ဟုတ္ပါ႐ိုးလား၊ ေရနံတို႔၊ေက်ာက္မီးေသြးတုိ႔ကလည္း ထြက္ေနေသးရဲ့၊ ေရႊေငြေက်ာက္သံ ပတၱျမားေတြကလည္း ေနရာေပါင္းမ်ားစြာက ထြက္ေနေသးတယ္။ ရိွမွန္းမသိလို႔ မတူးေဖာ္ မရွာေဖြရေသးတာကလည္း ဘယ္ေလာက္မ်ားဦးမယ္ မသိဘူး။ ေတာက္တီးေတာက္တဲ့ မမွတ္ပါနဲ႔။ တကယ္ခ်မ္းသာတဲ့ႏိုင္ငံပါ။

ဒါေၾကာင့္ ႐ိုး႐ိုးကုတ္ကုတ္ လုပ္စားေနတယ္ဆိုဦးေတာ့ လူဦးေရ ထိန္းခ်ဳပ္စရာေတာင္ မလိုေသးဘဲ ဒူးနန္႔ၿပီး လုပ္ကုိင္စားေနႏိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံပါ။

အမိႏိုင္ငံဟာ ဒီလိုေပါႂကြယ္၀တာနဲ႔ အတူ အမိႏိုင္ငံမွာရိွတဲ့ ဘာသာတရားကလည္း သူတစ္ပါးကို ေမတၱာထားႏိုင္တယ္။ ကိုယ့္ထက္ဆင္းရဲ့ ဒုကၡေရာက္သူကိုသနားက႐ုဏာသက္ႏိုင္တယ္။ ကုိယ္နဲ႔အတူရိွသူ၊ ကိုယ့္ထက္သာသူကို ၀မ္းသာအယ္လဲ သာဓုေခၚႏိုင္တယ္။ မရိွရင္ ေ၀စားမယ္လို႔ ေပးႏိုင္ေကၽြးႏိုင္တယ္။ သူတစ္ပါးရဲ့ က်ဳးေက်ာ္ေစာ္ကားမႈကို သည္းခံခြင့္လႊတ္ ေခ်ေဖ်ာက္ႏိုင္တဲ့ ဘာသာတရားမ်ိဳးကုိလည္း
လက္ကိုင္ထားၾကေသးတယ္။ တင္းတိမ္ ေရာင့္ရဲမႈကိုလည္း က်င့္သုံးလိုက္ၾကေသးတယ္။

ကဲ၊ ဘယ္ေလာက္ ေနခ်င္စဖြယ္ေကာင္းတဲ့ ႏိုင္ငံပါလဲ။

ဒါနဲ႔မ်ား လူေတြ ဘာလို႔မ်ား သူမ်ားႏိုင္ငံေတြထြက္ၿပီး ရွာေဖြေနၾကရသလဲလို႔ ေမးလာရင္ေတာ့ ဒါဟာ အခိုက္အတန္႔ကိစၥ၊ အစာ၀ေတာ့ ဌာန ျပန္မည့္သူခ်ည္း။ ကၽြန္မတုိ႔ႏိုင္ငံမွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း စည္းစည္းလုံးလုံးနဲ႔ ညီညီၫြတ္ၫြတ္ အခ်င္းခ်င္း လက္တြဲ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ၾကရင္ ဘာမွမၾကာတဲ့ ကာလမွာ လုပ္စရာအလုပ္ေတြ ေတာင္ပုံရာပုံ ရိွလာမွာ၊ အဲဒီေတာ့ အေ၀းေရာက္ သားသမီးေတြလည္း အားလုံး ျပန္လာၾကမွာ၊ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြလို ခုမခ်မ္းသာေသးသေကာလု႔ိ စိတ္ဓာတ္မက်ပါဘူး။ ကၽြန္မတို႔ဟာ ျမန္မာ့ေရေျမေပၚက ျမန္မာေတြပါ။

လူထုေဒၚအမာ

အမွားမ်ား

က်ေနာ္တို႔ ဘ၀မွာ အမွားေတြ အမ်ားၾကီး လုပ္ခဲ့မိၾကပါလိမ့္မယ္။ တခ်ိဳ႔အမွားေတြဟာ မသိလို႔ မွားတယ္။ မစဥ္းစားမိလို႔ မွားတယ္။ မျမင္လို႔ မွားတယ္။ ဘယ္လိုပဲမွားမွား တူညီတာတခ်က္ကေတာ့ ကိုယ့္အမွားကို ျပန္တပတ္လည္လို႔ အမွန္ျဖစ္ေအာင္ ျပန္ျပင္လို႔ မရတာပါပဲ။ က်ေနာ့္ကို အင္တာဗ်ဴးတခုမွာ ေမးဖူးတာ ရွိပါတယ္။ အမွားဆိုတာကို ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲတဲ့။ က်ေနာ္ေျဖခဲ့တာကေတာ့ အမွားဆိုတာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတဲ့ သဘာ၀ပါ။ အမွားထဲက သင္ခန္းစာယူႏိုင္ျပီး အဲဒီအမွားကို ျပန္မက်ဴးလြန္မိဖို႔က အင္မတန္ အေရးၾကီးပါတယ္လို႔။ က်ေနာ္ ကိုယ္တိုင္လဲ အမွားေတြ အမ်ားၾကီး ရွိခဲ့ပါတယ္။

တခ်ိဳ႔ အမွားေတြကေတာ့ မွားေနတယ္လို႔ ခံယူၾကလို႔ မွားတယ္လို႔ လူေတြက သတ္မွတ္ထားတဲ့ အမွားပါ။ ကိုယ္ဟာ အမွန္ကို လုပ္ေနေပမဲ့ ကိုယ့္ကုိ မွားတယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဥပေဒအမွားေတြ၊ လူေတြရဲ႔ အေတြးအေခၚ အမွားေတြပါ။ ဒီလို အမွားမ်ိဳးဟာ တကယ္မမွားတဲ့အတြက္ ေနာင္တရစရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ ေနာင္တ ရေနခဲ့ရင္ေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႔ အမွန္လုပ္ခဲ့တာေတြဟာ အဓိပၸာယ္မဲ့ ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။ ကိုယ္ဟာ အမွန္ကို လုပ္ေနတာပဲ။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေမးၾကည့္လို႔ စိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားတယ္။ ယံုၾကည္မႈ ရွိတယ္ဆိုရင္ ရဲရဲသာ ဆက္သြားပါ။ ကိုယ္က်ိဳးအတြက္ ၾကည့္ေနၾကတဲ့ ေလာကၾကီးမွာ ဒီလိုလူမ်ိဳးေတြဟာ မိုက္ရူးရဲဆန္တယ္လို႔ ယူဆၾကပါလိမ့္မယ္။ မိုက္ရူးရဲဆန္သူေတြသာ မိုးကို ဒူးနဲ႔ တိုက္ႏိုင္တာ မဟုတ္ပါလား။

တခ်ိဳ႔အမွားေတြဟာ ၾကည့္တဲ့ဘက္ မတူရင္ မွားမွန္း မသိႏိုင္ပါဘူး။ အမွားကို အမွန္ထင္မိတဲ့ အမွားေတြပါ။ အမွားေတြကို အမွန္ထင္မိခ်ိန္မွာ ကိုယ္လုပ္တာ မွန္တယ္လို႔ပဲ ျမင္ေနမိပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီမွန္အလႊာေလး ကြာက်သြားတဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေနာင္တ မရမိရင္ေတာ့ ဒီလူဟာ တကယ္ မိုက္မဲတဲ့သူလို႔ သတ္မွတ္လို႔ ရပါလိမ့္မယ္။ ဒီလို အမွားေတြဟာ တကယ္ေတာ့ အတၱေတြ မ်ားေနတဲ့အခ်ိန္၊ ေလာဘေမာဟေတြ တက္ေနတဲ့အခ်ိန္ အမွားေတြေပါ့။ တခါတေလ ေလာကၾကီးဟာ ကိုယ့္အတၱေနာက္ကို မလိုက္ႏိုင္ဘူးလို႔ ထင္မိတဲ့အခ်ိန္ေတြ ရွိပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုအမွားမ်ိဳးေတြကို ထိန္းဖို႔အတြက္ ဘာသာတရားဆိုတာ အထိန္းအကြပ္တခုျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ ယံုၾကည္ပါတယ္။

တခါတေလ ကိုယ္ဟာ အမွားေတြကို ေပ်ာ္ေပ်ာ္ၾကီး က်ဴးလြန္မိတဲ့ အခ်ိန္ေတြ ရွိပါလိမ့္မယ္။ ဒီအမွားေတြကို ျပန္စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ အခု ကိုယ္ေပ်ာ္ေနလား။ မေပ်ာ္ႏိုင္ဘူးလား။ မေပ်ာ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ အခ်ိန္ဟာ အလင္းေရာင္တခုကို ျမင္ေနရပါျပီ။ ဒါဟာ ငါ့အလုပ္တာ၀န္ေၾကာင့္ပဲ။ ငါ့အမွား မဟုတ္ဘူးဆိုျပီး ေရွာင္လႊဲခ်ိန္မွာ ကိုယ္ဟာ ဘာသာတရားကို ဆုပ္မိကိုင္ရာ ဆုပ္ကိုင္မိၾကစျမဲပါ။ အဲဒီလို မဟုတ္ဘဲ ငါ့တာ၀န္၀တၱရားေၾကာင့္ ငါအမွားေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္။ ငါ ေနာင္တရမိတယ္ဆိုတဲ့ အခ်ိန္မွာ ကိုယ္ဟာ ကိုယ့္အမွားေတြအတြက္ တာ၀န္ယူရပါလိမ့္မယ္။ တာ၀န္မယူရဲရင္ေတာ့ ဒီတသက္ အေမွာင္ထဲမွာ ေနေပေတာ့။ ဘာသာတရားကို ဖက္တြယ္မိေပမဲ့ ကုိယ့္စိတ္ထဲက အေမွာင္ကို ဖယ္ရွားဖို႔ရာ မလြယ္ကူေတာ့ပါဘူး။

တခ်ိဳ႔အမွားေတြဟာ ေစတနာအမွားေတြပါ။ ကိုယ္က ေကာင္းေစခ်င္လို႔ ျပင္ေပးလုပ္ေပးေပမဲ့ ကိုယ္လုပ္မွ မွားသြားတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီလိုအမွားမ်ိဳးကို ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႔ ေခါင္းေဆာင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ိဳးက မွားျပီဆိုရင္ေတာ့ ဘယ္လို ေစတနာပဲ ပါပါ ဒါဟာ ျပင္လို႔ မရတဲ့ အမွားပါပဲ။ ငါမွားသြားတယ္လို႔ ေတာင္းပန္တာထက္ ကိုယ့္အမွားကို ကုိယ္တာ၀န္ယူျပီး အစိုးရအဖြဲ႔က ႏႈတ္ထြက္တာက ပိုျပီး ဂုဏ္သိကၡာရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္ ျမင္မိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔လို သူလိုကိုယ္လို အမွားအေသးအဖဲြေတြဟာ ဘယ္လိုေၾကာင့္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ေပ်ာက္ပ်က္ မွိန္ကြယ္သြားႏိုင္ေပမဲ့ ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ဘယ္လိုအမွား အေသးအဖြဲမ်ိဳးမွ က်ဴးလြန္လို႔ မရဘူးဆိုတာ သတိခ်ပ္သင့္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြအတြက္ ဂုဏ္သိကၡာဟာ အဓိက က်ပါတယ္။ ဘယ္လို အမွားေၾကာင့္မွ ကိုယ့္ရဲ႔ သမိုင္းကို အပ်က္မခံပါနဲ႔။

ေနာက္အမွားကေတာ့ သူမ်ားမွားလို႔ လိုက္မွားတဲ့ အမွားပါ။ သူမ်ား မိုးခါးေရေသာက္ခ်ိန္မွာ ကိုယ္က ေရခ်ိဳလိုက္ရွာလို႔ မရဘူးဆိုတာ ဘယ္သူမဆို လက္ခံၾကမွာပါ။ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ေတာ့ သူမ်ား မိုးခါးေရ ေသာက္ခ်ိန္မွာ ကိုယ္က မေသာက္ရတဲ့ ေရၾကည္ရာ ျမက္ႏုရာကို ရွာမိမွာပါပဲ။ ဒါကလဲ ကိုယ္က ရွာႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရးေတြ ရွိတာကိုး။ မရွိတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ သူမ်ားလိုပဲ အမွားေတြ လိုက္က်ဴးလြန္မလား။ ဒါမွမဟုတ္ ဒီလို အမွားမ်ိဳး မက်ဴးလြန္မိေအာင္ ထိန္းမလား။ ဒါမွမဟုတ္ အဲလို အမွားေတြ က်ဴးလြန္ေနေအာင္ တည္ရွိေနတဲ့ စနစ္ကို ဘယ္လို ေျပာင္းလဲေအာင္ ၾကိဳးစားမလဲ။ ကိုယ္မလုပ္ႏိုင္ဘူးဆိုျပီး မလုပ္ဘဲ ေနတာထက္ ဘယ္ေလာက္ လုပ္ႏိုင္သလဲဆိုတာ ဆန္းစစ္ဖို႔ ေကာင္းပါတယ္။ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ေတာ့ အဲလိုမ်ိဳးမွ စိတ္သန္႔ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

အမွားေတြ က်ဴးလြန္မိျပီးရင္ ဘယ္လို သင္ခန္းစာယူမလဲဆိုတာ အေရးၾကီးပါတယ္။ ေနာင္တကို ရင္မွာ ပိုက္ျပီး တေငြ႔ေငြ႔ ခံစားေနမယ့္အစား ကိုယ္ယူရမယ့္ သင္ခန္းစာကို အေသခ်ာ ေက်လည္ဖို႔ အေရးၾကီးပါတယ္။ ကိုယ့္လို အမွားမ်ိဳး သူမ်ားမမွားမိဖို႔ သင္ခန္းစာေတြ ဖလွယ္ယူဖို႔လဲ လိုအပ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႔အမွားေတြဟာ ကုိယ္တာ၀န္ယူဖို႔ အခြင့္အေရးေတာင္ မေပးပါဘူး။ အဲေလာက္ထိ ျပင္းထန္ပါတယ္။ အမွားတခုဟာ ကိုယ့္အေပၚ ခ်က္ခ်င္း ဘယ္လို သက္ေရာက္လဲ။ ေနာက္ ဘယ္ေလာက္ထိ သက္ေရာက္ႏိုင္လဲ။ ကိုယ့္အျပင္ ကိုယ့္မိသားစု၊ သူငယ္ခ်င္း ေနာက္ဆံုး ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံလုံး ေနာက္ ကမၻာ့ေရစီးေၾကာင္း။ အဓိကကေတာ့ ကိုယ့္အတၱက ေစခိုင္းတဲ့အတိုင္း တစြတ္ထိုး မလုပ္ဘဲ တိုင္တိုင္ပင္ပင္ရွိမွ အမွားဆုိတာ နည္းပါးသြားပါလိမ့္မယ္။ ဒါမွမဟုတ္ အမွားကို ေရွာင္လြဲလို႔ ရပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကမၻာမွာ အာဏာရွင္စနစ္ကို ေပ်ာက္သြားေအာင္ ၾကိဳးစားေနၾကတာေပါ့။ အာဏာရွင္ဆိုတာ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈ မရွိဘဲ (သို႔) နည္းပါးတဲ့အတြက္ အဲဒီစနစ္မွာ အမွားေတြ အမ်ားၾကီး ေပၚေပၚက္လာရတာပါ။

အမွားက်ဴးလြန္မိတဲ့သူကို လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းက က်ဥ္ထားမိတဲ့အခါ အဲဒီသူဟာ အမွားကို ပိုက်ဴးလြန္မိေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး အစီအစဥ္ေတြ ထားရွိၾကပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္က လူမႈပတ္၀န္းက်င္က ခံယူမႈလဲ ေျပာင္းလဲဖို႔ လိုပါတယ္။ တခ်ိဳ႔အမွားေတြဟာ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ရႈတ္ခ်ၾကတာမ်ိဳး လက္မခံႏိုင္တာမ်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။ စကားမစပ္ က်ဥ္းေျမာင္းတဲ့အျမင္ေတြနဲ႔ အစြန္းေရာက္တဲ့ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ိဳးဟာ လြတ္လပ္တဲ့ စနစ္မ်ိဳးကို ခံႏိုင္ရည္မရွိၾကပါဘူး။ ဒီလို ေျပာလို႔ အမွားလုပ္မိတဲ့သူကို အျပစ္မေပးရဘူးလို႔ မဆိုလိုပါဘူး။ အမွားလုပ္မိလုိ႔ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းအရ အျပစ္ေပးျပီးရင္ သူ႔ဘ၀ ဆက္ေလွ်ာက္ႏိုင္ဖို႔ အခြင့္အေရးေတြ ေပးရပါလိမ့္မယ္။ ဒါမွ ဘ၀ဆိုတာ ဆက္လက္ရွင္သန္ႏိုင္မွာ မဟုတ္လား။

နိဂံုးခ်ဳပ္ရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အမွားေတြ လုပ္ျပီးေပမဲ့ ငါ့အမွားေတြ မဟုတ္ဘူးဆိုျပီး ျငင္းဆန္တာပါပဲ။ လူဆိုတာ လုပ္ျပီးရင္ ခံရဲရမယ္။ ဒါမွသာ ေလာကအတြက္ အက်ိဳးရွိတဲ့ လူတေယာက္ ျဖစ္မွာပါ။ လုပ္ျပီးလို႔ မခံႏိုင္ဘဲ ျငင္းဆန္ ထြက္ေျပးမယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ဘ၀ကို ကိုယ္ အေမွာင္ထဲ တိုးသထက္ တိုးရုံသာ ရွိမွာပါ။ အေမွာင္ထဲမွာ ဆက္ေနမလား။ အလင္းထဲ ေရာက္ေအာင္ ကိုယ့္အမွားကို တာ၀န္ယူမလား။ လူတေယာက္ရဲ႔ အက်င့္စာရိတၱအဆင့္အတန္းဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဆံုးျဖတ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာတို႔၏ အက်င့္မ်ား

(လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္က ေရးျဖစ္ျပီး ဘေလာ့မွာ တင္ဖူးပါတယ္။ အခု ျမန္မာနဲ႔ ဗမာကို စာလံုးေပါင္း ျပင္လိုက္ပါေသးတယ္။ ေအာက္ပါပို႔စ္အေပၚ စိတ္ခ်လက္ခ် သေဘာထား ကြဲလြဲႏိုင္ေၾကာင္းပါ။)

—

ဒီေန႔ ကၽြန္ေတာ္ စာဖတ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ဖတ္ရင္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ေျပာတဲ့မိန္႔ခြန္းတခုကို ဖတ္လိုက္မိပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႕ ဗမာေတြမွာ ေစာက္က်င့္တခုရွိတယ္။ ဘာေစာက္က်င့္တခုရွိသလည္းဆုိရင္ ဒါကလည္းဘဲ က်ေနာ္တို႕ ကၽြန္ျဖစ္ခဲ့ၾကရတဲ့အတြက္ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ က်ေနာ္ ဂ်ပန္ေခတ္တုန္းက ပုသိမ္ဖက္ကို သြားတဲ့အခါ ေလွျပိဳင္ပြဲတ္ခုရွိတယ္။ ေလွျပိဳင္ပြဲလုပ္ခဲ့တယ္။ ေလွျပိဳင္ပြဲလုပ္တဲ့အခါမွာ ဘာျဖစ္သလည္းဆိုေတာ့ ေလွေတြ ျပိဳင္လိုက္တာ ႏွစ္စင္းျပိဳင္တဲ့အခါမွာ ႏိုင္တဲ့အစင္းက ပန္းတိုင္မေရာက္ေသးဘူး။ ေရွ႕ကို နဲနဲေရာက္တယ္ဆိုရင္ဘဲ တက္ေထာင္တယ္။ ၾကြားတာ ၾကြားတာ္။ တခါ ရံႈးတဲ့အေနာက္က ေနတဲ့ေလွကလည္းဘဲ ပန္းတိုင္မေရာက္ေသးဘူး။ ၾကိဳးစားခ်င္ ၾကိဳးစားႏိုင္ေသးတယ္။ မၾကိဳးစားေတာ့ဘူး။ ရံႈးေတာ့မွာပါပဲကြာဆိုျပီး ေျခပစ္လက္ပစ္နဲ႕ တယ္မခတ္ခ်င္ေတာ့ဘူး။”

အဲဒါနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေသခ်ာ စဥ္းစားျဖစ္သြားတယ္။ ငါတို႔ ျမန္မာေတြမွာ ဘာေတြ ျပင္စရာ အက်င့္ေတြ ရွိေသးလဲ ဆိုတာကိုေလ။ သိပ္မမ်ားပါဘူး။ စဥ္းစားရသေလာက္ စာဖတ္သူမ်ားအတြက္ ခ်ေရးလိုက္ပါတယ္။

၁) အပ်င္းထူျခင္း

ျမန္မာေတြ အပ်င္းထူတာ မဟုတ္ပါဘူး။ လုပ္စရာ မရွိလို႔ ဘာမွ မလုပ္ၾကတာပါ။ အဲလုိ မလုပ္ရင္းနဲ႔ အပ်င္းထူသြားေရာ.. တကယ္ အလုပ္လုပ္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာေတြ ျပည္တြင္း ျပည္ပမွာ အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္ဗ်ာ.. တကယ္ေတာ့ အပ်င္းထူလို႔ မရတဲ့ အေျခအေနမွာ အပ်င္းထူေနၾကမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။ တနည္း.. ျမန္မာေတြအတြက္ အခြင့္အလမ္းေတြ ရွိလာတဲ့အခါမွာ ျမန္မာေတြ ခိုကပ္မေနဘူးဆိုတာကို ယံုၾကည္ပါတယ္။

၂) အလကားရလွ်င္ အလကား လိုခ်င္ျခင္း

မုန္႔ဟင္းခါးဆို အဆစ္ေပးပါ ဆိုတာမ်ိဳး၊ အက်ၤီ၀ယ္ရင္ Discount လိုခ်င္တာမ်ိဳးတို႔ေပါ့.. အဲလို အလကားရ အလကား လိုခ်င္ေနရင္ ျမန္မာေတြ တိုးတက္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေလာကမွာ ဘယ္အရာမွ အလကား မရပါဘူး။ တန္ရာ တန္ေၾကး ေပးရတာပါပဲ။ တန္ရာတန္ေၾကးရဲ႔ တန္ဖိုးကို တို႔ျမန္မာမ်ား နားလည္ဖို႔ လိုပါတယ္။

၃) အၾကြားသန္ျခင္း

အၾကြားသန္တယ္ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ မေရာင့္ရဲတတ္တာပါပဲ။ ရွိတာကို ထုတ္ၾကြားတာဆိုတာ မျဖစ္သင့္တာပါ။ ကၽြန္ေတာ္ေတြ႔ဖူးတဲ့ Singapore က လူေတြကေတာ့ မၾကြားတတ္ၾကပါဘူး။ ကုပ္ကုပ္ကုပ္ကုပ္နဲ႔ အလုပ္လုပ္ၾကသူအမ်ားစု ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြလဲ မလိုအပ္တာ မၾကြားပဲ လိုအပ္တာေတြ လုပ္ၾကဖို႔ လုိပါတယ္။

မွတ္ခ်က္.. ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ လုပ္လို႔ ေအာင္ျမင္သြားတဲ့ အရာေတြကို ၾကြားတတ္ပါတယ္။ လုပ္လို႔ မေအာင္ျမင္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ပါးစပ္ေလးကို ပိတ္၊ ဘယ္သူ႔ကိုမွ မေျပာျပေတာ့ဘူး။

၄) အားနာျခင္း

ျမန္မာေတြ ဘယ္ေလာက္ အားနာလဲဆိုတာကို ျမန္မာျပည္ျပန္တဲ့ ျမန္မာတိုင္း နားလည္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ျပန္မယ္ဆိုရင္ သိသူ ကၽြမ္းသူ အကုန္က လူၾကံဳ လူၾကံဳ ဆိုျပီး ထည့္ေပးလိုက္ၾကလို႔ပါ။ ဒါနဲ႔ပဲ ျပန္တဲ့သူက သူ႔ပစၥည္း မသယ္ရဘဲ သူမ်ားဟာေတြၾကီး သယ္လိုက္ရပါေရာ။

အားနာတာဟာ မေကာင္းပါဘူး။ အားနာရင္ ခါးပါတယ္ ဆိုတာဟာ တကယ္ေတာ့ အားနာလို႔ ကိုယ္ခံလိုက္ရတာပါပဲ။ အားနာတာ မေကာင္းေပမဲ့ ကူညီတတ္တဲ့ စိတ္ေလးကေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ တနည္း ကၽြန္ေတာ့္ေဆာင္ပုဒ္ကေတာ့ ကူညီပါ။ အားမနာပါနဲ႔ ဆိုတာပါပဲ။

မွတ္ခ်က္.. ကၽြန္ေတာ္လဲ အားနာတတ္ေသာ လူမ်ိဳး ထဲမွာ ပါပါတယ္။ ကိုယ္ႏွင့္ မသိေသာသူမ်ားကို ပိုအားနာတတ္ပါတယ္။

၅) အယူသီးျခင္း

အယူသီးျခင္းဆိုတာကေတာ့ ေခတ္မီတဲ့ အေတြးအေခၚေတြ မျပန္႔ပြားေသးလို႔ ျဖစ္မွာပါ။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ အယူနည္းနည္း သီးပါတယ္။ လက္သည္းကို ညဘက္ ဘယ္ေတာ့မွ မညွပ္ပါ။ လာဘ္တိတ္မွာ စိုးလို႔။ အဲ အယူသီးေရွးရိုးဆန္တာဟာ ျမန္မာျပည္တိုးတက္ဖို႔အတြက္ နည္းနည္းေတာ့ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ.. ေရႊတိဂံု ဘုရားထက္ ပိုျမင့္တဲ့ တိုက္ေတြကို ဘုရားနားမွာ မေဆာက္ေစခ်င္တာမ်ိဳးေပါ့။ ကၽြန္ေတာ့္အျမင္ေတာ့ ေရႊတိဂံုဘုရားထက္ ပိုျမင့္လဲ ဘုရားဟာ ဘုရား၊ တိုက္ဟာ တိုက္ပဲ။ ေရႊတိဂံုဘုရား ျမင္ကြင္းကို ပိတ္သြားလဲ ဘာျဖစ္လဲေနာ္။ ဘုရားဟာ အဲဒီေနရာမွာ ရွိေနျပီး ဖူးလို႔ ရရင္ ျပီးတာပဲေပါ့။

၆) ေကာက္ရိုးမီး

ကၽြန္ေတာ္္တို႔ဟာ ေကာက္ရိုးမီးလိုပဲ အစေတာ့ တဟုန္းဟုန္းေတာက္ျပီး ေနာက္က်ေတာ့ ဒံုရင္း ဒံုရင္း ျပန္ျငိမ္သြားတာပါပဲ။ ဘယ္မွမၾကည့္နဲ႔။ အခု ၁၈ ႏွစ္ကာလကိုပဲၾကည့္။ အကုန္စိတ္ေတြက်ကုန္ၾကျပီ။ တစိုက္မတ္မတ္ စိတ္ဓာတ္မ်ိဳး မရွိဘူး။ ကၽြန္ေတာ္္လဲ ထိုနည္းလည္းေကာင္းပဲ။ ကၽြန္ေတာ္ေတြ႔ဖူးတဲ့ လူေတြလဲ အဲဒီအတိုင္းပဲ။ အားေပ်ာ့ အားေလ်ာ့လာတယ္။ ဘယ္လိိုဆက္လုပ္ၾကမလဲ။

၇) လက္ေလွ်ာ့ျခင္း

ေနာက္တခုက ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ အလြယ္နဲ႔ လက္ေလွ်ာ့တတ္တဲ့လူေတြ မ်ားတယ္။ တျခားမၾကည့္နဲ႔။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာေဘာလံုးအသင္း။ ၁ဂိုး ေလာက္ အသြင္းခံလိုက္ရရင္ဘဲ လက္ေလွ်ာ့ခ်င္ၾကျပီ။ ေနာက္ ဆက္ၾကည့္မိရင္ တဒိုင္းဒိုင္းနဲ႔ အသြင္းခံရေတာ့တာပဲ။ လက္ေလွ်ာ့လြယ္ၾကတယ္။ အလြယ္ လက္ေလွ်ာ့တတ္တယ္ဆိုတာ စိတ္ဓာတ္နဲ႔ ဆိုင္တယ္။ စိတ္ဓာတ္မျပင္းထန္ရင္ အလြယ္လက္ေလွ်ာ့လိုက္ၾကမွာပါပဲ။

၈) အကြက္မျမင္တတ္ျခင္း

ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြဟာ အမ်ားစု ရုိးတဲ့အတြက္ ကြက္ေက်ာ္ မရိုက္တတ္ၾကပါဘူး။ ေနာက္ လည္တယ္ဆိုတဲ့ အရာကို မေကာင္းဘူးလို႔ ေယဘုယ် ျမင္ထားၾကပါတယ္။ လူလည္က်တာထက္ လည္လည္၀ယ္၀ယ္ ရွိတာကို ဆိုလိုပါတယ္။ ကိုယ္က လည္မွ ကြက္ေက်ာ္ျမင္တတ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္္ကိုယ္တိုင္လဲ ကိုယ့္ကိုယ္ကို မလည္တတ္တာကိုဘဲ ဂုဏ္ယူေနမိတယ္။ ဒါဟာ မွားေနတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ျမင္ပါတယ္။။ လူဆိုတာ လည္လည္၀ယ္၀ယ္ရွိမွ ခ်မ္းသာတိုးတက္ေၾကာင္း ျဖစ္တာေလ။ တရုတ္လူမ်ိဳးေတြကို ၾကည့္ပါ။ အင္မတန္လည္တဲ့ လူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စီးပြားေရးေတြ ေအာင္ျမင္ ျဖစ္ထြန္းၾကတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ဒါလဲ ကၽြန္ေတာ္္တို႔ ျမန္မာေတြရဲ႔ အက်င့္ထဲမွာ ထည့္လိုက္ပါတယ္။

၉) စားျမံဳ႔ျပန္တတ္ျခင္း

ဘာလဲဆိုေတာ့ အတိတ္က သမိုင္းေၾကာင္းေတြကို ျပန္ျပန္ စားျမံဳ႔ျပန္တာ။ ငါတို႔တိုင္းျပည္က အရင္က ဘာၾကီးျဖစ္ခဲ့တယ္။ အရင္က ညာၾကီးျဖစ္ခဲ့တယ္ ဆိုတာမ်ိဳးပါ။ အရင္က ဘာျဖစ္ခဲ့တယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ သိထားသင့္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ အရင္က သမိုင္းေၾကာင္းမွာ လက္မေထာင္ခဲ့တာကို ခဏခဏ စားျမံဳ႔ျပန္လို႔ ဘာမွ မရပါဘူး။ ကိုယ္စိတ္ခ်မ္းသာေအာင္ ေျပာေနတာပဲ ရွိမွာပါ။ ဒါမ်ိဳးကို လက္ရွိအတြက္ အသံုးမ၀င္ပါဘူး။ လက္ရွိေကာင္းက်ိဳးလုပ္ဖို႔ပဲ အစဥ္တစိုက္ စဥ္းစားတာ ပိုေကာင္းပါတယ္။ အနာဂတ္ဆိုတာလဲ ခဏခဏ စိတ္ကူးမယဥ္သင့္ျပန္ဘူး။

၁၀) အေလလိုက္ျခင္း

ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူငယ္ေတြမွာ အမ်ားအားျဖင့္ ျဖစ္ေနတာပါ။ လူၾကီးေတြမွာလဲ ရွိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ျမင္ဖူးပါတယ္။ အေလလိုက္တယ္ဆိုတာဟာ အပ်င္းထူတာရယ္ စိတ္ဓာတ္ မၾကံ့ခိုင္တာရယ္ေၾကာင့္ ျဖစ္လာတဲ့ အက်င့္တခုပါ။ အေလလိုက္မယ့္အစား ဖတ္လို႔ေကာင္းတဲ့ စာအုပ္ေလးဖတ္၊ သို႔မဟုတ္ ကိုယ့္သမိုင္းေၾကာင္း ေလ့လာရင္ ေလ့လာ၊ ေနာက္ဆံုး သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ ျငင္းခံုေဆြးေႏြးမႈမ်ိဳးေလး အက်င့္လုပ္ဖို႔ပါ။ တေယာက္တည္း အေလလိုက္တာ၊ အုပ္စုလိုက္ အေလလိုက္တာ၊ ေနာက္ဆံုး ဘာမွမလုပ္ပဲနဲ႔ စိတ္ကို အေလလိုက္ထားတာမ်ိဳး မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ အျမဲတမ္း ကိုယ့္ကိုယ္ကို တိုးတက္ေနေအာင္ ၾကိဳးစားသင့္ပါတယ္။

၁၁) ေ၀ဖန္မခံႏိုင္ျခင္း

ကၽြန္ေတာ္အပါအ၀င္ ကၽြန္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္းေတြ ကုန္ကုန္ေျပာရင္ ကၽြန္ေတာ့္အေဖကအစ ေတြ႔ဖူးသမွ် ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သူမ်ား ေ၀ဖန္တာ မခံႏိုင္ပါဘူး။ ျပံဳးျပံဳးေလးနဲ႔ တံု႔ျပန္ဖို႔ ေနေနသာသာ သူမ်ားေ၀ဖန္တာကို ခ်က္ခ်င္း ျပန္တံု႔ျပန္ၾကမွာပါ။ ေေ၀ဖန္တဲ့ေနရာမွာ ခပ္ဆိုးဆိုး ေ၀ဖန္ခံရတာနဲ႔ ညင္ညင္သာသာေလး ေ၀ဖန္ခံရတာ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ သာသာေလးနဲ႔ ႏွက္ၾကတဲ့ ေ၀ဖန္ေရးသမားေတြကိုလဲ ျမင္ဖူးပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ သူငယ္ခ်င္း အကိုၾကီး တေယာက္ ေျပာသလိုပဲ ဒီမိုကေရစီစနစ္မွာ ေနထိုင္တတ္ၾကဖို႔ဆို ကိုယ့္ကို ေ၀ဖန္တာ ခံႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားရပါအံုးမယ္။ ကိုယ့္ကို ေ၀ဖန္လာရင္ အနည္းဆံုး ျပန္ျပံဳးျပႏိုင္ဖိုု႔နဲ႔ အမ်ားဆံုး အရသာ ရွိတယ္လို႔ ခံစားတတ္ဖို႔ပါ။ ေ၀ဖန္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဖတ္ဖူးတဲ့ စာပိုဒ္ေလးတပိုဒ္ ထည့္လိုက္ပါရေစ။

ပီကင္းကို ေရာက္ၿပီးသည့္ ေနာက္ေန႔တြင္ ျမန္မာျပည္ကို အထူးသတိရ၏။ ရန္ကုန္တြင္မူ နံနက္မိုးလင္းလွ်င္ မေရႊဇင္၏ ရုံးခန္း၌ သတင္းစာတို႔ျပည့္၍ ေနေလသည္။ ဤသတင္းစာတို႔ကို ေကာက္၍ဖတ္လိုက္လွ်င္ အစိုးရကို ေထာက္ခံသည့္ သတင္းစာလည္း ရိွ၏။ အစိုးရကို ရစရာမရိွေအာင္ ေ၀ဖန္ထားေသာ သတင္းစာလည္းပါသည္ (ကြာသလိုလိုပါပဲလားေနာ္)။ အျပဳအားျဖင့္ ေ၀ဖန္သူလည္း ရိွ၏၊ တမင္အျပစ္ရွာသူလည္း ရိွ၏။ သို႔ေသာ္ ဤကဲ့သို႔ အသံအမ်ဳိးမ်ဳိးထြက္ေသာ သတင္းစာမ်ဳိးစံုကို ဖတ္ရသည္မွာ အရသာ တမ်ဳိး ရိွသည္ဟု မေရႊဇင္က ထင္သည္။
ဂႏၶာလရာဇ္ မွတ္တမ္း- စာမ်က္ႏွာ ၆၇

ဒီ့ထက္ အမ်ားၾကီးကို စာဖတ္သူတို႔ စဥ္းစားႏိုင္ၾကမွာပါ။ ေခတ္မီဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ေရာက္ဖို႔ ဆိုရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြအေနနဲ႔ ျပင္ရမွာ မနည္းပါဘူး။ အဲဒီထဲက ျပင္သင့္တာေလးေတြကို ေစတနာနဲ႔ ေရးသားတင္ျပလိုက္ပါတယ္။

၀န္ခံခ်က္

၁) ကၽြန္ေတာ္သည္ ျမန္မာလူမ်ိဳးဟု သံုးႏႈန္းထားျခင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အစဥ္တစိုက္ ေနထိုင္ၾကေသာ ျပည္သူတို႔ကို ဆိုလိုပါသည္။

၂) ကၽြန္ေတာ္သည္ စာဖတ္သူ ပရိသတ္ၾကီး၏ ဂုဏ္သိကၡာကို ထိပါးေစသည့္ အေရးအသားမ်ိဳးေရးမိပါက ဤသည္မွာ ကၽြန္ေတာ့္အမွား ျဖစ္ပါသည္။ ခြင့္လႊတ္ၾကပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံပါသည္။

All About: Food waste

By Rachel Oliver
For CNN
http://edition.cnn.com/2007/WORLD/asiapcf/09/24/food.leftovers/index.html

(CNN) — When the average person contemplates the issues surrounding landfills, it’s doubtful they give much consideration to the tons of food that fill them.

Food biodegrades so where is the problem?

The problem, environmentalists say, is just that. When food rots, it releases methane, a greenhouse gas which the U.S. Environmental Protection Agency (EPA) says is 20 times more damaging to the environment than carbon dioxide (CO2).

The developed world chucks out a lot of food. Such is the volume that according to the U.S. Department of Agriculture (USDA), if just 5 percent of Americans’ food scraps were recovered it would represent one day’s worth of food for 4 million people.

The U.N. World Food Programme offers another way of looking at it: It says the total surplus of the U.S. alone could satisfy “every empty stomach” in Africa (France’s leftovers could feed the Democratic Republic of Congo; and Italy’s could feed Ethiopia’s undernourished).

Proportionately, the UK and Japan have traditionally been among the worst offenders worldwide in recent years when it comes to food waste, discarding between 30 and 40 percent of their food produce annually. The figures for how much the U.S. throws out, however, vary considerably depending on whom you ask.

According to the USDA, just over a quarter of the country’s food — about 25.9 million tons — gets thrown in the garbage can every year.

But according to a study conducted by the University of Arizona, that figure could be as high as 50 percent, as the University claims that the country’s supermarkets, restaurants and convenience stores alone throw out 27 million tons between them every year (representing $30 billion of wasted food).

Either way, it still costs the U.S. around $1 billion every year just to dispose of all its food waste, according to the EPA.

But moral and economic issues aside, it is the environmental concerns around food waste that is driving the push for reform on how to treat the problem of leftovers. Methane, the gas food waste produces, traps 23 times as much heat in the atmosphere as the same amount of CO2, the EPA says. And landfills are the place you will find most of it — they account for 34 percent of all methane emissions in the U.S.

The University of Arizona believes that if Americans cut their food waste in half, it would reduce the country’s environmental impact by 25 percent. The UK’s Waste & Resources Action Program (WRAP) — which says the entire food supply chain in the UK contributes 20 percent of its greenhouse gas emissions — believes that if we stopped throwing out edible food, the impact it would have on CO2 emissions would be the equivalent of taking 1 in 5 cars off the road.

But ironically, one of the solutions to dealing with food waste actually results in a product that could keep cars on the road: Biogas.

Biogas is a by-product of a process called anaerobic digestion (AD). AD is a process where organic matter — such as food waste — breaks down in an environment with little or no oxygen, generating a natural gas made up of 60 percent methane and 40 percent CO2. It is the exact process, in fact, which goes on in landfills. But there is a difference.

Whereas methane can be harmful to the environment in an open setting, such as a landfill, in controlled and closed settings such as a combined heat and power plant, it can be harnessed and converted into biogas, a renewable energy. And that energy can be used to provide heat, light and fuel.

According to a study by the National Society for Clean Air, biogas-fueled cars can reduce CO2 emissions by anything from 75 percent to 200 percent compared to cars powered by fossil fuels.

Most organic matter can be processed with AD. In the UK it is already being used to treat sewage, which Friends of the Earth (FOE) says, reduces CO2 emissions by 16 percent compared to traditional sewage treatments. According to the Chartered Institute for Environmental Health, gas from sewage waste and landfills is already being used to provide 650 MW of electricity to the UK’s national grid, representing between 60 and 75 percent of the country’s green energy (the UK is Europe’s biggest producer of biogas).

However, while the potential for food waste-as-energy seems big, the practical applications for it are currently very small (only 0.4 percent of the UK’s food waste is processed by AD, for example), with critics of AD pointing out that the amount food waste can contribute to the energy supply are negligible to say the least.

FOE itself admits that just 0.36 percent of the UK’s electricity needs could be met by AD. And, if 5.5 million tons of food waste was treated by AD (the majority of the UK’s annual 6.7 million tons of food waste) it could only generate enough electricity to power 164,000 houses.

That being said, environmentalists will say, that’s much better than getting that electricity from fossil fuels. And there has been a big push, in Europe in particular, to cut back on the amount of biodegradable waste that is being sent to landfills. According to the European Landfill Directive, the amount of biodegradable waste sent to landfills in member countries by 2020 must reach 35 percent of the levels reached in 1995.

The country that is leading the way in putting its biodegradable waste mountains to good use — particularly in the world of biogas-powered cars — is Sweden.

That country — which plans to eliminate petrol and diesel vehicles from their streets by 2020 — already has 7,000 biogas cars on the road. It also has 779 biogas buses and the world’s first biogas train, which, according to The Ecologist, cost just 1 million euros ($1.4 million) to develop.

(Sources: Chartered Institute of Environmental Health; U.S. Environmental Protection Agency; Planet Ark; U.S. Department of Agriculture; University of Arizona; World Food Program; Waste & Resources Action Program (WRAP); Friends of the Earth (UK); National Society for Clean Air; The Ecologist; Just-food.com; Food Production Daily; Endhunger.org)

ေျမကမၻာအတြက္ ၁ နာရီ

တကယ္ေတာ့ ဒီေဆာင္းပါးေလးဟာ ေျမကမၻာအတြက္ ရည္စူးပါတယ္။ ေျမကမၻာေန႔ ၂၈ မတ္လ မွာ မအားလို႔ မေရးျဖစ္ခဲ့တဲ့အတြက္ အခုမွ ေရးျဖစ္ျပီး တင္ဖို႔ ၾကိဳးစားလိုက္ပါတယ္။ ဒီေျမၾကီးေပၚမွာ မွီတင္းေနထိုင္ၾကျပီး ဒီေလကို ရႈ ဒီေရကို ေသာက္သူမ်ားအတြက္ ဒီကမၻာကို တန္ဖိုးထားတတ္ဖို႔ ရည္ရြယ္လိုက္ပါတယ္။

ဒီလိုေရးလို႔ ရုတ္တရက္ ကေဒါင္းညင္သာက environmentalist မ်ားလား၊ လမ္းမ်ား လြဲသြားလားလို႔ ထင္စရာရွိပါတယ္။ မလြဲပါဘူးခင္ဗ်ာ။ ဒါလဲ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ေနတာပါ။ ဘုရားစူးပါဗ်ာ။ ယံုပါ။ က်နာ္ ေလးစားရတဲ့ သမၼတ အိုဘားမားတို႔ေတာင္ စီးပြားေရး ျမွင့္တင္မႈ ဘက္ဂ်က္ထဲမွာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းဖို႔အတြက္ ဘက္ဂ်က္ပါတယ္ဗ်ာ။ ဒီေတာ့ environmentalism ဟာ ႏိုင္ငံေရးတရပ္ပါ။ ဒီေတာ့ ေျပာစရာ ျဖစ္လာျပီ။ ဒီမိုကေရစီ ရရွိေရးအတြက္ သဘာ၀ထိန္းသိမ္းေရးက ဘယ္နားက ၀င္လာသလဲေပါ့။ ဟိုးထား မေလာၾကပါနဲ႔။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကိုမွ မထိန္းသိမ္းရင္ တန္ဖိုးမထားရင္ ေနာင္တခ်ိန္ သဘာ၀ယိုယြင္းပ်က္စီးမႈေတြၾကားက ျမန္မာႏိုင္ငံ ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။

ဒီေတာ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ အခုလို ကၽြန္းပင္ေတြ မဟားတရားခုတ္၊ အမိႈက္ေတြ ပံုခ်င္ရာ ပံု၊ ေရေလွာင္တမံေတြ ေဆာက္၊ ေရေတြၾကီး၊ ျမစ္ေၾကာင္းေတြ ေျပာင္း။ ဟုတ္ကဲ့ အဓိကထိန္းသိမ္းရမယ့္သူကေတာ့ ဘယ္သူေျပာေျပာ ငါတုိ႔ေျပာ ႏိုင္ငံအစိုးရတရပ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဒီအပိုင္းနဲ႔ ဆက္ျပီး ေ၀ဖန္ေရးနဲ႔ ေလကန္ေရးလုပ္မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္ လက္ေခ်ာင္းေတြသာ တို၀င္သြားမယ္။ လိုရင္းေခါင္းစဥ္ကို ေရာက္ေတာ့မွာကို မဟုတ္ပါဘူး။

ေျမကမၻာအတြက္ ၁ နာရီတဲ့။ ဒီ ၁ နာရီအတြင္းမွာ က်ေနာ္တို႔ ေျမကမၻာအတြက္ ၾကည့္ရႈေစာင့္ေရွာက္ၾကရမယ္။ ဒါေပမဲ့လဲ အိမ္ေဘးပတ္၀န္းက်င္ကို ၾကည့္လိုက္ေတာ့လဲ မီးေတြ ထိန္ထိန္းညီးလို႔။ ေျမကမၻာ ၁ နာရီအတြက္ ပါ၀င္တဲ့ ႏုိင္ငံေတြလဲ မ်ားပါရဲ႔။ သို႔ေသာ္ ျမိဳ႔တိုင္းေတာ့ မဟုတ္။ shopping center တိုင္းမဟုတ္။ ကုမၸဏီတိုင္း မဟုတ္။ အထင္ကရ ေနရာေတြနဲ႔ shopping center တခ်ိဳ႔တ၀က္။ တျခားႏိုင္ငံေတြေတာ့ မသိဘူး။ စကၤာပူကေတာ့ ဒီႏွစ္မွ စလုပ္လို႔နဲ႔ တူတယ္။ ၁နာရီစာ မီးပိတ္တဲ့ ေနရာ အေတာ္နည္းပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေျမကမၻာ ၁ နာရီဆိုတာ လူေတြ ကမၻာၾကီးကို ျပန္လည္ ေစာင့္ေရွာက္လာေစဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ World wide Fund for Nature (WWF) ကေန လုပ္ေဆာင္တဲ့ အစီအစဥ္ တခုျဖစ္ပါတယ္။ www.earthhour.org မွာ ကမၻာတလႊား ျမိဳ႔ေတြမွာ မီးေတြ ပိတ္ထားၾကတဲ့ပံုေတြနဲ႔ ေ၀ေ၀ဆာဆာ ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ဒီပံုေတြဟာ က်ေနာ္တို႔ မီးအကုန္ပိတ္တယ္ မဆိုလိုပါဘူး။ လူေတြ အာရုံစိုက္လာေအာင္ သဘာ၀ကို ထိန္းသိမ္းတတ္လာေအာင္လို႔ပဲ က်ေနာ္ ျမင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ခက္တာက လူေတြဟာ ကိုယ့္ကို မထိခုိက္လာသေရြ႔ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ကို စိတ္၀င္စားမႈ မရွိၾကတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဒီလိုလူေတြကို အာရုံစိုက္လာေအာင္ လူသားတိုင္းက သဘာ၀ကို ျမတ္ႏိုး တန္ဖိုးထားလာေအာင္ ဒီ earh hour ေလာက္နဲ႔ေတာ့ မရေသးပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ Earh Hour အစီအစဥ္ဟာ ပိုက္ဆံ အေတာ္အကုန္အက် ခံတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ စကၤာပူက သတင္းေတြမွာလဲ Earth hour မွာ မီတာ ဘယ္ေလာက္ ေခၽြတာလိုက္တယ္ ေရးေပမဲ့ တကယ္ သံုးစြဲေနမႈရဲ႔ သုည ဒသမ ဘယ္ေလာက္ ရာႏႈန္းပဲ ရွိတယ္ဆိုတာေတာ့ တစြန္းတစပဲ ေတြ႔မိလုိက္ပါတယ္။

ေျမကမၻာအတြက္ တကယ္ေတာ့ ၁ နာရီမက အခ်ိန္ေပးသင့္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ မလိုအပ္ဘဲ မီးေတြဖြင့္ထားတာ၊ မလိုအပ္ဘဲ ေရဘံုဘိုင္ေတြ ဖြင့္ထားတာ၊ မလိုအပ္ဘဲ အဲယားကြန္းေတြ ဖြင့္ထားတာ။ တဆင့္တက္မယ္ဆိုရင္ သိပ္မပူဘဲ အဲယားကြန္း ဖြင့္အိပ္တာ၊ အဲယားကြန္းကို မပိတ္ဘဲ အိပ္တဲ့တခ်ိန္လံုး ဖြင့္ထားတာ၊ ေနာက္ အ၀တ္ေလွ်ာ္ဖို႔ ေရကို မဟားတရား သံုးတာ။ ဒါေတြအားလံုးဟာ သဘာ၀ကေပးတဲ့ လက္ေဆာင္ေတြကို ျဖဳန္းတီးပစ္တာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ ပလပ္ေခါင္းေတြကို မီးမပိတ္ဘဲ ထားတာ။ မီးေတြ ထိန္ထိန္းညီးေနတာပဲ ဆိုတဲ့ စကားရပ္နဲ႔ ေနာက္ကြယ္မွာ လွ်ပ္စစ္မီးေတြ ျဖဳန္းတီးပစ္တယ္ဆိုတဲ့ အနက္လဲ သက္ေရာက္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ေျမကမၻာကို ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ လူတဦးခ်င္းအျပင္ ကုမၸဏီတခုခ်င္းက စျပီး အစိုးရတရပ္အထိ တာ၀န္ေတြ မလႊဲမေရွာင္သာတဲ့ ၀တၱရားေတြ ရွိပါတယ္။ ကုမၸဏီေတြ အထူးသျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာကုမၸဏီၾကီးေတြမွာ လူမႈ၀တၱရားလို႔ေခၚတဲ့ (Social responsibility) ဆိုတဲ့ စကား ခဏခဏ ၾကားရပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ကုမၸဏီေတြက တတ္ႏိုင္တဲ့ဘက္ကေန အဲဒီ ႏိုင္ငံ၊ ေဒသ လူမႈ စတဲ့ ကိစၥေတြမွာ ပါ၀င္ကူညီမႈ၊ တာ၀န္သိတတ္မႈပါပဲ။ တကယ္ေတာ့ လွ်ပ္စစ္၊ ေရ၊ ကာဘြန္ သံုးစြဲမႈ အမ်ားဆံုးဟာ ကုမၸဏီေတြကပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ ဆံညွပ္ ေခါင္းေလွ်ာ္ေပးတဲ့ အလွျပင္ဆိုင္ေပါ့။ ေခါင္းတခ်ိန္လံုး ေလွ်ာ္ေနရလို႔ ေရ ဘံုးဘေလာေအာ၊ မီးကလဲ ပ်က္လို႔ မရ၊ အဲယားကြန္းကလဲ ဖြင့္ထားရ၊ ဒီလို ဆိုင္မ်ိဳးဟာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို ဘယ္လိုထိန္းသိမ္းႏိုင္ပါသလဲ။ ဘယ္လို ပါ၀င္ကူညီႏိုင္ပါသလဲ။

အလွျပင္ဆိုင္အေနနဲ႔ ထမင္းစားခ်ိန္ ပိတ္ထားမယ္လို႔ မရပါဘူး။ ဒီေတာ့ အဓိကကေတာ့ customer မရွိဘူးဆိုရင္ အဲယားကြန္း ဒီဂရီ ျမွင့္ထားတာမ်ိဳး လူနည္းလို႔ ျမွင့္ထားတာမ်ိဳး။ ဒါမွမဟုတ္ အခု ေရပန္းစားေနတဲ့ inverter aircon တပ္တာမ်ိဳး။ ေနာက္ မီတာ ေခၽြတာဖို႔ ထိုနည္းလည္းေကာင္းပါပဲ။ ေနာက္ေဖးဘက္ မီးပိတ္ထားတာ၊ ဧည့္သည္မလာရင္ မီးမွိန္ထားတာ၊ energy efficient မီးလံုးေတြ တပ္တာမ်ိဳးပါ။ စကၤာပူအစိုးရက energy efficient ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို အင္မတန္ သံုးပါတယ္။ ေနာက္တပိုဒ္မွာေတာ့ နားလည္သေလာက္ ဆရာၾကီးလုပ္ပါရေစ။ ဟဲဟဲ။ ထားေတာ့။ ျပန္ဆက္မယ္ဆိုရင္ ေခါင္းေလွ်ာ္ရင္လဲ ေရအမ်ားၾကီး သံုးျပီး မေလွ်ာ္ဘဲ၊ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္အမ်ားၾကီး ဘုံးဘေလာေအာ မသံုးဖို႔ ၀န္ထမ္းေတြကို ေျပာျပ သင္ျပထားရပါမယ္။ ဒါဆို မီတာခ၊ ေရခ သက္သာသလို သဘာ၀ကို ကူညီထိန္းသိမ္းေပးတာ မဟုတ္လား။

Energy efficient
ဒီစကားလံုးကေတာ့ အဓိက Watt 100 အားလိုတာကို Watt 20 နဲ႔ မီးအား မက်ဘဲ သံုးလို႔ ရတာမ်ိဳးပါ။ technology ပိုင္းေတာ့ မသိပါဘူး။ က်ေနာ္ သိတာကေတာ့ ေစ်းၾကီးပါတယ္။ ရိုးရိုးမီးလံုးထက္ ၂ ဆ ၃ ဆေလာက္ ေစ်းၾကီးတယ္။ ဒါေပမဲ့ မီတာစား အရမ္းသက္သာတယ္။ ရုိးရိုးမီးလံုးထက္ ၂ ဆ ၃ ဆ တာရွည္ခံတယ္ေပါ့ဗ်ာ။ ဒီေတာ့ မီးအား သက္သာတဲ့ Technology ကို အားေပးဖို႔ ၀ယ္ဖို႔ အစိုးရက တိုက္တြန္းတာပါပဲ။ Technology ကေတာ့ အသစ္ဆိုရင္ ေစ်းၾကီးတာပါပဲ။ ေနာက္ေတာ့ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေစ်းက်သြားေလ့ရွိပါတယ္။ အဲ အခုဆိုရင္ LED TV ဆိုျပီး မီအား ၄၀ ရာႏႈန္းသက္သာတဲ့ ဖန္ျပားတီဗီြေတြ ထြက္လာပါျပီ။ Tube TV ၾကီးေတြကို ဖန္ျပား တီဗီြနဲ႔ ၀ယ္လဲျပီး မီတာ ေခၽြတာၾကပါကုန္။

တကယ္ေတာ့ ကုမၸဏီေတြကေန သဘာ၀ကို ထိန္းသိမ္းေပးဖို႔ အခြင့္အေရးေတြ အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ မလုပ္ခ်င္ၾကလို႔ပါ။ က်ေနာ္တို႔ ကုမၸဏီဆို ေန႔လည္ဘက္ ထမင္းစားခ်ိန္ အဲယားကြန္း ေအာ္တို ပိတ္ပါတယ္။ တမင္ျပန္ဖြင့္မွ ပြင့္တာပါ။ ေနာက္ ရုံးဆင္းရင္ အဲယားကြန္း ေအာ္တို ပိတ္ေပးပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး social responsibility နဲ႔ environmental friendly (အဟြတ္အဟြတ္။ စကားၾကီး စကားက်ယ္ေတြ ေျပာလို႔ ေခ်ာင္းဆိုးသြားျပီ) တာ၀န္ ယူဖို႔ ကုမၸဏီပိုင္ရွင္ေတြရဲ႔ ေခါင္းထဲ ရိုက္သြင္းဖို႔ တာ၀န္ရွိသူကေတာ့ အစုိးရတရပ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ကုမၸဏီေတြျပီးရင္ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ေတြကို အသံုးအမ်ားဆံုးက အစိုးရရုံးေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ရုံးသံုးစာရြက္ေတြပါ။ ေနာက္ က်န္တဲ့ မီးတို႔ ေရတို႔ အဲယားကြန္းတို႔ လိုက္လာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ အေမရိကန္အစိုးရက Paper reduction act ဆိုျပီး အစိုးရရုံးေတြအတြက္ ဥပေဒ ျပဌာန္းခဲ့ပါတယ္။ စကၤာပူမွာဆိုလဲ တတ္ႏိုင္သမွ် အြန္လိုင္းလုပ္ငန္း (online service) ဆိုျပီး ျဖည့္ဆည္းေနပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ အစိုးရလုပ္ငန္းေတြ ျမန္ဆန္ဖို႔နဲ႔ ရုံးသံုးစာရြက္ေတြ အသံုးနည္းႏိုင္သမွ် နည္းဖို႔ပါ။ အခုေတာင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက စာေပစိစစ္ေရးက PDF နဲ႔ စာစစ္ဖို႔ လုပ္ပါသတဲ့။ သာဓုပဲ ေခၚရမလား။ မေကာင္းဘူးပဲ ေျပာရမလားေတာင္ မသိပါ။

အစိုးရတစ္ရပ္အေနနဲ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းဖို႔အတြက္ အင္မတန္ အခရာက်တဲ့ တာ၀န္ရွိပါတယ္။ လူေတြကို သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ direction ခ်ေပးျခင္းပါပဲ။ အသိပညာေပးေရး၊ အစိုးရကိုယ္ႏႈိက္က က်င့္သံုးေရးနဲ႔ ကုမၸဏီေတြကို ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ အားေပးျခင္းေတြပါ။ အစိုးရရဲ႔ အလုပ္ကလဲ ျပည္သူေတြေရွ႔က ဦးေဆာင္ျပီး ႏိုင္ငံအတြက္ တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ေပးရမယ္ မဟုတ္လား။ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုးဆိုတာ (ဆက္မေျပာေတာ့ပါဘူး။ အဲဒီစကားလံုးကို ဆက္သာ ေတြးၾကည့္ပါေတာ့) ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ိဳး ရွိလဲဆိုတာ ျပေနတာပါပဲ။

လူတေယာက္အတြက္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ အဓိကလိုအပ္တာကေတာ့ သတိပါပဲ။ သတိေလး ရွိရင္ မီးပိတ္ဖို႔ သတိရမယ္။ ေရကို သံုးျပီးရင္ ပိတ္တတ္တဲ့ အက်င့္ေလးရွိတယ္ဆိုရင္ အေတာ္ေလး ဟန္က်ေနပါျပီ။ ေနာက္ထပ္ ဆက္မယ္ဆိုရင္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းတဲ့အထဲမွာ အစားအေသာက္လဲ ပါပါတယ္။ CNN က ေဆာင္းပါးမွာ ပါတာကို ျပန္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အေမရိကန္က Food wastage ရဲ႔ ၅ ရာႏႈန္းသာ ျပန္သံုးလို႔ ရမယ္ဆိုရင္ လူ ၄ သန္း တရက္စာ စားသေလာက္နဲ႔ ညီပါသတဲ့။ ဒီေတာ့ ကမၻာေပၚမွာ တေန႔တေန႔ မစားႏိုင္လို႔ လႊင့္ပစ္ရတဲ့ ထမင္းပန္ကန္ေပါင္းမ်ားစြာဟာ အစာငတ္ေနတဲ့ လူေတြရဲ႔ ဗိုက္ထဲ မေရာက္ဘဲ အမိႈက္ပံုးေတြထဲပဲ ေရာက္ေနရပါတယ္။ ထမင္းပန္းကန္မွာ စားလို႔ မကုန္လို႔ က်န္တဲ့ အစားအေသာက္တင္ ေျပာတာ မဟုတ္ပါဘူး။ မစားႏိုင္လို႔ လႊတ္ပစ္ရတဲ့ လက္က်န္ ေပါင္မုန္႔၊ ေခါက္ဆြဲဖတ္ေတြ၊ သိုးသြားလို႔ မစားလိုက္ရတဲ့ ေပါင္မုန္႔၊ အသားငါးေတြ။ အဓိကကေတာ့ အိမ္မွာ လိုအပ္တာထက္ ပို၀ယ္တာ၊ ဟိုဟာေလး ဒီဟာေလး စားခ်င္လို႔ ပို၀ယ္ရင္း စားဖို႔ ေမ့သြားတာ စသျဖင့္ေပါ့။

တကယ္ေတာ့ ဒီ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ စာ ၃ ၄ မ်က္ႏွာေလာက္နဲ႔ မလံုေလာက္ပါဘူး။ ေၾသာ္ ဒါနဲ႔ ေျပာဖို႔ က်န္သြားတယ္။ တခါက ဆရာ ေအာ္ပီက်ယ္ရဲ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ကာတြန္းေတြ ပါတဲ့ မွတ္စုစာအုပ္ အီးဘြတ္အေနနဲ႔ forward mailကေန ရပါတယ္။ က်ေနာ္ စဥ္းစားတာက သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ ဒီမွတ္စုစာအုပ္ကိုသာ print ထုတ္လိုက္ရင္ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ ဘယ္ေလာက္ ဆံုးရႈံုးသြားမလဲ ဆိုတာပါ။ ဒါနဲ႔ မထုတ္ခဲ့ပါဘူး။ ေနာက္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ ဘုတ္ေၾကာ္ျငာေတြ ကပ္၊ တီဗီြေတြမွာ ေၾကာ္ျငာရင္လဲ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ ဘယ္ေလာက္ ဆံုးရႈံးသြားမလဲ ဆိုတာပါ။ လူေတြ အာရုံစိုက္လာဖို႔ လုိပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ ရင္းႏွီးမွ လူေတြ သိတတ္လာမယ္ဆိုတာကိုေတာ့ မမွန္းတတ္ပါဘူး။

လူေတြရဲ႔ ေလာဘၾကီးမႈေၾကာင့္ ကမၻာၾကီးဟာ ပ်က္စီးလာေနျပီ။ က်ေနာ္တို႔ေတြ ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ထိန္းသိမ္းလို႔ေကာ ရႏိုင္ပါဦးမလား။

Reference:

www.earthhour.org
http://en.wikipedia.org/wiki/Earth_Hour
www.nea.gov.sg
http://edition.cnn.com/2007/WORLD/asiapcf/09/24/food.leftovers/index.html